အေမရိကန္သံတမန္ ေဒၚစုနဲ႔ ေတြ႕မည္

အေမရိကန္ အစိုးရရဲ႕ အေရွ႕အာရွနဲ႔ ပစိဖိတ္ေရးရာ ဒုတိယလက္ေထာက္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဂ်ဳိးဇက္ ယြန္း (Joseph Yun) ရဲ႕ ခရီးစဥ္ဟာ အေမရိကန္နဲ႔ ျမန္မာအစိုးရၾကား ထိေတြ႕ဆက္ဆံမႈရဲ႕ တစိတ္တပိုင္း ျဖစ္တယ္ လို႔ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာခြင့္ရသူက ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ဆက္ၿပီးရွိေနတဲ့ ေဆြးေႏြးမႈေတြရဲ႕ တစိတ္တပိုင္း အျဖစ္နဲ႔ ဒီခရီးစဥ္ကို သြားတာပါ။ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာအစိုးရကို လုပ္ဖို႔ ေတာင္းဆိုေနတာေတြကလည္း ေဝဝါး ေျပာင္းမသြားပါဘူး။ ျမန္မာျပည္သူေတြအပၚ အခုနဲ႔မတူတဲ့ သေဘာထားမ်ဳိးနဲ႔ ဆက္ဆံဖုိ႔ ျမန္မာအစိုးရကို ေတာင္းဆိုထားတာပါ။ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ အားလံုးကိုလည္း လႊတ္ေပးေစခ်င္ပါတယ္။ ဒီသတင္းစကားေတြကို မစၥတာယြန္းက ျမန္မာအစိုးရကို ေျပာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။” အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာခြင့္ရသူက အဂၤါေန႔က ေျပာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံကို ၄ ရက္ၾကာ ခရီးနဲ႔ အဂၤါေန႔ကတည္းက ေရာက္ေနတဲ့ မစၥတာ ဂ်ဳိးဇက္ ယြန္းဟာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအဝင္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးမွာ ပါဝင္ ပတ္သက္ေနသူေတြ၊ NGO ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ News from VOA

ဆက္ဖတ္ရန္...

ပအို၀္းဂီတစာဆို ခြန္သာဒြန္း၏ အတၳဳပတၱိအက်ဥ္းခ်ဳပ္

ပအို၀္းေခတ္ေပၚ ေတးသီခ်င္းမ်ားကို ပထမဆံုး သီဆိုေမြးထုတ္ခဲ့သူ ခြန္သာဒြန္းသည္ ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၁၃၀၆ ခု သီတင္းကၽြတ္လာဆန္း (၈)ရက္ေန႔တြင္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္ ဖာမြန္းေက်းရြာေန ဗိုလ္ဟိန္ေမာင္ (ပအမဖ ဥကၠ႒)ႏွင့္ နန္းလြဥ္း တို႔၏ ဖြားျမင္သည့္ သားသမီး (၇)ဦးအနက္ ဒုတိယ အႀကီးဆံုးေသာ သားျဖစ္သည္။

ခြန္သာဒြန္းသည္္ အသက္ (၇)ႏွစ္အရြယ္တြင္ ကေလာၿမိဳ႕ ဂ်ိန္းစ္၀တ္ ႏွစ္ျခင္းခရစ္ယာန္ေက်ာင္း၌ စတင္ပညာ သင္ၾကားၿပီး ပဥၥမတန္းပညာကုိ သင္ယူစဥ္ ဖခင္ျဖစ္သူ ဗိုလ္ဟိန္ေမာင္က လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္ ေဖ်ာက္ဖ်ျခင္းကို ခံခဲ့ရသည္။ န၀မတန္း ပညာသင္ႏွစ္တြင္ စာေမးပဲြက်ရံႈးသျဖင့္ “က်ေနာ္ဟာ အမ်ားထမင္းကုိ စားတယ္ဆိုေတာ့ အမ်ားရဲ႕ ထမင္းေက်းဇူးကုိ ျပန္ဆပ္မည္ဟု” ဆိုကာ ေက်ာင္းထြက္ရန္ သံဒိ႒ာန္ခ်ၿပီး ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္ နား ေဗာင္ရြာတြင္ ေက်ာင္းဆရာလုပ္ရန္ ရည္ရြယ္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေက်ာင္းထြက္မည္ဟု သူ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ကို သူ႔အဖိုး ျဖားထြဥ္က သေဘာမတူသျဖင့္ ပညာကို ဆက္လက္သင္ၾကားေစခဲ့သည္။ အသက္ (၁၈)ႏွစ္အရြယ္ တြင္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ အထက္တန္းေက်ာင္း အမွတ္ (၂)တြင္ ပညာဆက္လက္သင္ၾကားခဲ့သည္။ ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၉၆၆ တြင္ ေဆးသကၠသိုလ္(၂) ရန္ကုန္တြင္ တက္ေရာက္ပညာသင္ယူခဲ့သည္။ ၁၉၇၂ တြင္ ေဆးသကၠသိုလ္ တြင္ ဘီဗီြအဲစ္ တိ-ေမြး-ကု တိရစၦာန္ဆရာ၀န္ဘဲြ႕ကို ဆြတ္ခူးႏိုင္ခဲ့သည္။

၁၉၇၁-၇၂ တြင္ ေဆးတကၠသိုလ္ပညာသင္ယူစဥ္ တကၠသိုလ္မ်ားရန္ကုန္တြင္ ပအို၀္းေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသား မ်ား ထုတ္ေ၀သည့္ ပထမအႀကိမ္ ပအို၀္းစာေပမဂၢဇင္းတြင္ အက္ဒီတာ (ပအို၀္းစာ) တာ၀န္ကုိ ေဆာင္ရြက္ ခဲ့သည္။ ထိုအျပင္ တကၠသိုလ္မ်ားရန္ကုန္တြင္ ေက်ာင္းသားသစ္ ေမာင္မယ္သစ္လြင္ႀကိဳဆိုပဲြ ျဖစ္ေျမာက္ေရး အတြက္ အဓိကဦးေဆာင္သူတဦးလည္းျဖစ္သည္။

ပအို၀္းေတးဂီတ အဖဲြ႕(၂)ဖဲြ႕ျဖစ္သည့္ “မ်ဳိခြန္ခိြဳ” ႏွင့္ “ေကာ၀္းတဲုင္မံြ” တို႔ကို တည္ေထာင္ေပးခဲ့သူလည္း ျဖစ္သည္။ ခြန္သာဒြန္း ပထမဆံုး ေရးသား သီဆိုသည့္ သီခ်င္းမွာ “ေနာင္ရြီး” ျဖစ္ၿပီး သီခ်င္း၏ အႏွစ္သာရက ပအို၀္းေတာ္လွန္ေရးကို ေဖာ္ထုတ္ေပးသည့္ သီခ်င္းျဖစ္သည္။ ယေန႕ထိတိုင္ မရိုးႏိုင္ေသးသည့္ သူ၏သီခ်င္း သည္ “တီးရီးရီး ေရ်ာ့” ျဖစ္သည္။ ထိုသီခ်င္းသည္ ပအို၀္းေန႕ထူးေန႕ျမတ္ႏွင့္ ပြဲလမ္းသဘင္မ်ားတြင္ လူငယ္ ေမာင္မယ္မက သက္ႀကီးရြယ္အိုပါ အၿမဲလိုလို သီဆိုေဖ်ာ္ေျဖၾကသည္ကုိ ေတြ႕ရသည္။ ခြန္သာဒြန္း ပါ၀င္ သီဆိုထားခဲ့သည့္ သီခ်င္းေခြ စုုစုေပါင္း(၄)ေခြရွိသည္။

တကၠသိုလ္တြင္ ဘဲြ႕ရၿပီးေနာက္ ၁၉၇၂ တြင္ ေမြးရပ္ဇာတိကုိ ျပန္လာၿပီး ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္ လံုးဟီးရြာတြင္ ေစတနာ၀န္ထမ္းျဖင့္ ကေလးမ်ားကို ပညာသင္ၾကားေပးၿပီး ေက်ာင္းဆရာ တစ္ႏွစ္ လုပ္ခဲ့သည္။ ထိုႏွစ္တြင္ ခြန္သာဒြန္းသည္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕၊ ေက်ာင္းႀကီးစုရပ္ေန ဆရာစံတူႏွင့္ နန္းဗဲတို႔၏ သမီး နန္းစန္းၾကည္ႏွင့္ အိမ္ ေထာင္ျပဳခဲ့သည္။ ၁၉၇၃ တြင္ ပင္းတယၿမိဳ႕နယ္ဦးစီးမွဴးမွ တိရိစၦာန္ေမြးျမဴေရး တာ၀န္ကို (၄)ႏွစ္ၾကာထမ္း ေဆာင္ခဲ့သည္။ ထိုေနာက္ ၁၉၇၆ တြင္ ဘန္းယဥ္၏ ေတာင္ဘက္ နမ္းဟူ စိုက္ပ်ဳိးေမြးျမဴေရးဌာန ဦးစီးမွဴး တာ၀န္ကုိ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ၁၉၇၈ တြင္ ဆီဆိုင္ၿမိဳ႕၌ ေနထိုင္စဥ္ ၿမိဳ႕နယ္ လုပ္ငန္း စစ္ေဆးေရးအဖဲြ႕၀င္ႏွင့္ ပအို၀္းစာေပယဥ္ေက်းမႈအဖဲြ႕၀င္လည္း ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။

၁၉၇၈ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလ (၁၄)ရက္ေန႕ ည (၇)နာရီအခ်ိန္တြင္ အသက္(၃၄)ႏွစ္အရြယ္ ခြန္သာဒြန္းသည္ ဆီဆိုင္ၿမိဳ႕ရွိ ၎ေနအိမ္၌ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ၾသဇာလြမ္းမိုးထားသည့္ ရလလဖ အဖဲြ႕၏ ရဲေဘာ္တစ္ ေယာက္က ၀င္ေရာက္ ပစ္သတ္ျခင္းကို ခံခဲ့ရသည္။ ၎၏ ဇနီးႏွင့္အတူ သားသမီးမ်ားျဖစ္ေသာ ခြန္သိန္း၊ ခြန္ဗညား ႏွင့္ နန္းသာသာေထြး တို႕က်န္ရစ္ခဲ့သည္။ လုပ္ႀကံပစ္သတ္ျခင္းခံရေသာ ခြန္သာဒြန္းသည္ ပအို၀္း အမ်ဳိးသားမ်ား အတြက္ ျပန္အစားထိုးလို႔မရသည့္ ႀကီးမားေသာ နစ္နာဆံုးရံႈးမႈ တစ္ရပ္ျဖစ္ခဲ့ရသည္။ သို႔ေသာ္ လည္း ခြန္သာဒြန္း၏ ေမြးထုတ္ထားေသာ ေခတ္သစ္ ပအို၀္းဂီတစာဆို အႏုပညာသည္ ယေန႕ထိတိုင္ ရွင္သန္ ေနၿပီး ကမၻာတည္ေနသေရြ႕ ဆက္လက္၍ ရွင္သန္ေနဦးမည္ ျဖစ္သည္။

ဆက္ဖတ္ရန္...

ပအို၀္းနဲ႔ အေမရိကန္တို႔ရဲ႕ စာစကား

ပအို၀္းစာေပ ဒုတိယေခတ္ရဲ႕ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာစကားလံုးေတြမွာ အသံအမ်ိဳးမ်ိဳးထြက္ေနသလို အနက္အဓိပါယ္ လည္း အဖံုဖံုျဖစ္ေနတဲ့ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေတြေၾကာင့္ အႀကီးစားျပဳျပင္ဖို႔ လိုအပ္လာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီအခက္ခဲ ေတြကို ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔ စာေပပညာရွင္ေတြ သံဃာေတာ္ေတြက ပိုၿပီးေကာင္းမြန္မယ့္၊ အမ်ားကလက္ခံ အသံုးျပဳ ႏိုင္မယ့္ စာမူသစ္တစ္ခုကို တီထြင္ၾကဖို႔ စာမူသစ္ေရြး ခ်ယ္ေရးအဖြဲ႔ကို ဖြဲ႔စည္းခဲ့သလို ေရြးခ်ယ္ၿပီးလာမယ့္ စာမူကိုလည္း ပအို၀္းစာေပမူေသအျဖစ္ အရွည္တည္တန္႔ေအာင္ ပအို၀္းစာေပ မူေသျဖစ္ေျမွာက္ေရးအဖြဲ႔ကိုပါ ဖြဲ႔စည္းခဲ့ၾကတာကိုေတြ႔ရပါတယ္။

စာေပမူေသျဖစ္ေျမွာက္ေရးအဖြဲ႔ကို ဦးေဆာင္သူမွာ အင္းေလးခံုဆရာေတာ္ ဦးသူရိယျဖစ္ၿပီး ပအို၀္းစာေပမူေသ ျဖစ္ေျမွာက္ေရးအဖြဲ႔ကို ဦးေဆာင္သူမွာ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ ပထမေတာင္ေက်ာင္းႀကီးမွ ဆရာေတာ္ဦးနရိႏ ၵျဖစ္ပါ တယ္။ အဲဒီအဖြဲ႔ႏွစ္ဖြဲ႔မွေနၿပီး ေအာက္ ပါစည္းမ်ဥ္းေတြကို သေဘာတူေရးဆြဲခဲ့ၾကပါတယ္။ ´´ ၁။ပအို၀္းစာေပ ျဖစ္ေျမွာက္ေရးအတြက္ျမန္မာ၊ ယိုဒယား၊ သီဟိုဌ္၊သကၠတ စသည္ျဖင့္ ဘာသာစာေပေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳး အေထြေထြရွိ သည္တို႔တြင္ ေရွဦးစြာ ျမန္မာစာေပကိုသာမူတည္ရ်္ ထုတ္ေ၀ရန္။ ၂။ ထိုကဲ့သို႔ မူတည္ထုတ္ေ၀ရာတြင္ ပါ႒ိ ဘာသာနည္းစဥ္အတိုင္း ဌာန္၊ ကရိုဏ္း၊ ပယက္စေသာ သဒၵါနည္းတို႔ကိုမွီးရ်္ ေရွး ေဟာင္းပအို၀္း စာေပတို႔ကို လည္း ပ်က္စီးေပ်ာက္ပ်က္ျခင္းမရွိေစပဲ အသံစံုစံုလင္လင္ႏွင့္ထုတ္ေ၀ရန္ `` ဆိုၿပီး အဲသလိုသေဘာ တူခဲ့ၾကတာ ျဖစ္တယ္။

အထက္က သေဘာတူညီခ်က္ေတြအရ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္မွ သံဃာေတာ္မ်ားနဲ႔ စာေပပညာရွင္ေတြက စာေပမူသစ္တစ္ရပ္ကို တီထြင္ၾကၿပီး စာေပမူသစ္ေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႔ဆီကို ေရးပို႔တင္ျပလာၾကတဲ့အခါ ထီသိမ့္ ဆရာေတာ္ ဦးသုနႏၵရဲ႕ စာမူသစ္ကိုေရြးခ်ယ္ၿပီး ပအို၀္းစာေပမူေသအျဖစ္ အတည္ျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။ ပအို၀္းစာေပ မူသစ္ ျဖစ္ေျမွာက္ေရးအဖြဲ႔ရဲ႕ ဆံုျဖတ္ခ်က္အတိုင္း ၁၃၁၂ ခု၊ ကဆုန္လျပည့္ေက်ာ္(၈) ရက္၊ တနလၤာေန႔၊ နံနက္(၈) နာရီအခ်ိန္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ ပထမေတာင္ေက်ာင္းႀကီးေက်ာင္းတိုက္မွာ ပအို၀္းစာေပမူေသကို ထုတ္ေ၀ ျဖန္ခ်ိဖို႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ ညွိႏိုင္းခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီအစည္းအေ၀းပြဲမွာ ပါမိုးနဲဆရာေတာ္၊ ထမ္းဖု ရာဆရာေတာ္နဲ႔ သထံု(ဆီဆိုင္)ေစာ္ဘြားအိုႀကီး သခင္ ခြန္စိန္း၊ ခြန္ဟန္၊ ခြန္သင္နဲ႔ ပအို၀္း၀န္ႀကီး ဦးခြန္ဘိုးခင္တို႔ တက္ေရာက္ ခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီေန႔ဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ပအို၀္းေတြရဲ႕ စာေပတတိယေခတ္ စတင္တဲ့ေန႔လို႔ဆိုရပါမယ္။ ( ပအို၀္း စာေပ အရွည္ တည္တန္႔ ခိုင္မာစြာရပ္တည္ႏိုင္ေရးအတြက္ အဲဒီေန႔ကို ပအို၀္းမ်ားရဲ႕ စာေပေန႔အျဖစ္ PNO အဆင့္ထိ ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ ခန္းခန္းနားနား သတ္မွတ္ေပးဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္မိပါတယ္ )

ပအို၀္းစာေပ တတိယမူသစ္ဆိုတာ ျမန္မာသင္ပုန္းႀကီးကို ႏွစ္ဆပြားၿပီး ´´ ေကာ္မာ `` သေကၤတကို ထည့္သံုး ထားတာျဖစ္လို႔ စာမူေဟာင္း မပ်က္ျခင္း၊ အသံစံုလင္ျခင္း၊ ပံုႏွိပ္ဖို႔အတြက္ လြယ္ကူေစျခင္း စတဲ့အက်ိဳး ေက်းဇူးေတြ ရရွိယံုမကပဲ ျမန္မာစာတတ္ ေျမွာက္ၿပီးတဲ့ ပအို၀္းေတြအတြက္ ကိုယ့္စာေပကို အလြယ္တကူ သင္ၾကား တတ္ေျမွာက္ႏိုင္တယ္ဆိုတာ စာေရးသူ ကၽြန္ေတာ့္ ကိုယ္ေတြ႔ပါပဲ။ ဒါက အေကာင္းဘက္ကို ၾကည့္ၿပီး ေျပာတာပါ။ အဆိုးဘက္ကို ၾကည့္ၿပီးေျပာရမယ္ဆိုရင္လည္း အေတာ္ကိုအႏၱ ရာယ္ႀကီးမားလွတဲ့ လမ္းေၾကာင္း ေပၚမွာ ေလွ်ာက္လွမ္းေနရတဲ့ စာေပဆိုတာကို ေမ့ထားလို႔မရပါဘူး။ စာဆိုတာ စကားရဲ႕သေကၤ တျဖစ္လို႔ စကား ကိုအထူးသတိထားၿပီး ေျပာႏိုင္ၾကပါမွ စာေပကိုကာကြယ္ႏိုင္မွာျဖစ္တယ္။ ေခတ္ပညာတတ္ ပအို၀္းေက်ာင္းသား လူငယ္ေတြ ပအို၀္းစကားေျပာၾကတဲ့အခါ ျမန္မာစကားလံုးေတြကို ေရာေရာၿပီး မသံုးမိဖို႔အလြန္ အေရးႀကီးပါ တယ္။ အဲဒီလိုမသံုးမိဖို႔ ပအို၀္းစာေပကို မ်ားမ်ားဖတ္ရင္း ပအို၀္းေ၀ါဟာရအသစ္ေတြကို မ်က္ေျခမပ်က္ေလ့ လာဖို႔လိုပါတယ္။

ပအို၀္းစာေပကို ေရးသားေနၾကတဲ့ ပအို၀္းကေလာင္ရွင္ေတြအေနနဲ႔လည္း ဗြီဒီယိုဇာတ္လမ္းေခြေတြ၊ သီခ်င္းစာ သားေတြ၊ ကဗ်ာေတြ အစရွိတဲ့ စာေပအမ်ိဳးမ်ိဳးေတြကို ေရတဲ့အခါ စည္းလြတ္၊ ၀ါးလြတ္နဲ႔ ပအို၀္းစာကိုဖ်က္ၿပီး ေရးမိေနတာမ်ိဳးေတြ ရပ္တန္းကရပ္တန္႔ ႏိုင္ဖို႔လိုပါတယ္။ အေျပာလြယ္သေလာက္ လက္ေတြ႔မွာ လိုက္နာႏိုင္ဖို႔ခက္ခဲေနမွန္း ကိုယ္ခ်င္းစာနာပါတယ္။ ပအို၀္းစကားကို ေျပာေနၾကတဲ့အခါ ဘာေၾကာင့္ျမန္မာလို ညွပ္ညွပ္ၿပီးေျပာေနၾကတာလဲ ဆိုတဲ့အေျဖကို ေလ့လာသံုးသပ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ပအို၀္းေ၀ါ ဟာရစကားမရွိလို႔၊ ရွိလည္းစကားလံုးရဲ႕ ထိေရာက္မႈအားနည္းၿပီး ေျပာရတာအားမရလို႔ ဆိုတဲ့အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြကိုေတြ႔ ရမွာျဖစ္တယ္။ အဲဒီလို စကားေျပာေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ျမန္မာစကားကို ညွပ္ၿပီးမသံုးခ်င္လို႔ ေ၀ါဟာရသစ္တီထြင္ဖို႔ စဥ္းစားလိုက္ဦး မယ္ဆိုၿပီး ေျပာေနတဲ့စကားကို ရပ္တန္႔ထားလို႔မရပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ညွပ္ညွပ္ၿပီးေျပာ မိေန ၾကတာေတြ႔ရပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ၾကေတာ့ လည္း ၾကြား၀ါခ်င္တဲ့အေနနဲ႔ ျမန္မာစကားမတတ္တဲ့ ေက်းလတ္ရြာက လူေတြမွာၾကားမွာ ျမန္မာစကားကိုမလိုအပ္ပဲ တမင္ ညွပ္ေျပာရင္းနဲ႔ ေ၀ါဟာရေမြးစားသားေတြ ျဖစ္သြားခဲ့ၾကတဲ့ အလံုးေရေပါင္းလည္း မနည္းေတာ့ပါဘူး။

ျမန္မာေ၀ါဟာရ စကားလံုးေတြကို ညွပ္ၿပီးေျပာလိုက္ယံုနဲ႔ ပအို၀္စာစကား အၿပီးအပိုင္ပ်က္မသြားေသးပါဘူး။ အဲဒီလို ညွပ္ၿပီးေျပာ ေနတဲ့စကားလံုးေတြကို စာအျဖစ္ေရးလိုက္ၿပီး စာမ်က္ႏွာေပၚမွာ တင္လာၿပီဆိုရင္ေတာ့ စာေရာ၊ စကားေရာ သမိုင္းနဲ႔ခ်ီၿပီး ပ်က္ ကေရာပဲ။ စာေရးတယ္ဆိုတာ စကားေျပာသလိုမဟုတ္ပါဘူး။ ေ၀ါဟာရမရွိေသးရင္ ရွိေအာင္စဥ္းစားၿပီးေရးဖို႔ အခ်ိန္ေတြအမ်ား ႀကီးရပါတယ္။ ေ၀ါဟာရေတြ ေမြးထုတ္ေပးဖို႔ ဆိုတဲ့အလုပ္ဟာလည္း စာေရးဆရာေတြရဲ႕အလုပ္တစ္ခုပါ။ ဒါေၾကာင့္ စာေရးဆရာ ဆိုတာ အမ်ိဳးသား ေရးတာ၀န္ အရမ္းကိုႀကီးမားပါတယ္။ စာေရးဆရာေတြကိုယ္တိုင္က ကိုယ့္ရဲ႕စာစကားကိုဖ်က္စီးၿပီး ေရးမိေန တာမ်ိဳးေလာက္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ရတာ တစ္ျခားဘာမွမရွိေတာ့ဘူး။ ပအို၀္းစာေစာင္မ်ိဳးစံုေတြထဲက ေကာက္ ႏုတ္ထားတဲ့ ပ်က္စီး ေနတဲ့ ေ၀ါဟာရတစ္ခ်ိဳ႕နဲ႔ နဂိုကတည္းကတူညီေနတဲ့ အေနအထားေတြကို ဆင္ျခင္ႏိုင္ဖို႔ တင္ျပပါမယ္။ စာမ်က္ႏွာအရမ္းမ်ားသြား မွာဆိုးလို႔ အနည္းငယ္ကိုသာ တင္ျပသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာ ................ ပအို၀္း..................... ျမန္မာ ...................ပအို၀္း
အမ်ိဳးမ်ိဳး ...............အမ်ိဳ႕မ်ိဳ႕ ....................ဥာဏ္၀ရိယ ..............ဥာဏ္း၀ရိယ
အစားစား ..............အစားစား ....................ရာသီဥတု ............... ရားသီးဥတု
ေမတၱာ ................ေမတၱား ....................အာရုဏ္ ..................အားရုဏ္း
၀ါသနာ ................၀ါးသနား ..................ေလာကသဘာ၀ ............ေလားကသဘား၀
ပဏာမ ................ပဏားမ့ ....................ေလာဘ ..................ေလာဘ
မဂၤလာ ................မဂၤလား .....................၀သန္ ....................၀သန္း
ဂါရ၀ ..................ဂါးရ၀ .....................ေဟမာန္တ ...............ေဟးမာန္းတ
ကူညီ .................ကူးညီး .....................အနာဂတ္ ................ အနားဂတ္း
ေအာင္ျမင္ ..............ေအာင္းမ်င္း....................ဥပမာ ...................ဥပမား
အလကၤာ ..............အလကၤား ....................ေနာင္တ ................. ေနာင္းတ
ကဗ်ာ .................ကဗ်ာ ......................စာအုပ္ ...................စာအုပ္
သုခုမအနုပညာ .........သုခုမအနုပညား .................သံသရာ ..................သံးသရား
တရား .................တရာ ......................ပုထုစဥ္ ...................ပုထုစဥ္း
ဥပေဒ ................ဥပေဒး .....................ပကာသနာ ..................ပကားသန
လံုး၀ .................လံုး၀ .......................ေ၀ဖန္ ........... .........ေ၀းဖန္း
အစ ..................အစ .......................ပင္လယ္ ...................ပင္းလယ္း
သတၱာ၀ါ ..............သတၱာ၀ါး ....................အရည္အခ်င္း ...............အရည္အခ်င္း
ဓေလ့ထံုစံ .... ........ဓေလ့ထံုစံး ....................အစစ္အမွန္ ................အစဲစ္အမန္း
ျပည္သူလူထု ...........ျပည္သူလိုထု ...................အေရာင္ ...................အေရာင္း
တိုးတက္ ..............တိုတက္ ......................တာ၀ြန္ ....................တား၀ြန္း
မာန ..................မားန ......................ရာဇ၀င္ .....................ရားဇ၀င္း
ထြန္းကား ..............ထြန္ကာ .....................ေခတ္ .....................ေခတ္
အတြက္ ...............အတြက္ ....................အလွဴအတန္း ................အလွဴအတန္
သာယာေရး ............သားယားေရ႕ ................ညီညီညြတ္ညြတ္ ..............ညီးညီးညြတ္ညြတ္
စာရင္း .................စားရင့္ ......................သစၥာ .....................သစၥာ
ကိစၥ ..................ကိစၥ .......................ကမၻာ ......................ကမၻား
ႏွစ္ႏွစ္သက္သက္ .........နစ္နစ္သက္သက္ ................ဆရာ ......................ဆရား
၀တၳဳ ...................၀တၳဳ .....................တစ္သက္ ...................တသက္
ကုသိုလ္ ................ကုသိုလ္း ...................လက္ခံ .....................လက္ခံး
စီးပြါးေရး ...............စီပြါေရ႕ ....................ရည္ရြယ္ခ်က္ ................ေရးရြယ္းခ်က္
ကားမွတ္တိုင္ ............ကာ့မတ္တဲုင္း .................ထိန္းခ်ဳပ္ .....................ထိန႔္ခ်ဳပ္
အသက္ .................အသက္ ......................အတု ....................အတု
မဂၤလာပြဲ ..............မဂၤလားပြယ္ ....................တိရိစၧာန္ ...................တိရိစၧာန္း
ထူးဆန္း ...............ထူဆန္ ......................အက်င့္ ....................အက်င္
သတၱိ .................သတၱိ .......................ေရာဂါ .....................ေရားဂါး
ဗဟုသုတ ..............ဗဟုသုတ ...................အက်ိဳးတရား .................အက်ိဳတရာ့
အေရး ..................အေရ႕ ....................ေ၀ါဟာရ ....................ေ၀ါးဟားရ
အရြယ္ ................အရြယ္း ...................အထိမ္းအမွတ္ ................အထိန္႔အမတ့္
ဖန္ဆင္း ...............ဖန္ဆင္ .....................ႏုတ္ဆက္ ..................ႏုတ္ဆက္
ျပဇာတ္ ...............ပ်ဇာတ့္ ......................ပုစၧာ .......................ပုစၧား
သက္ေသ .............သက္ေသး ...................ကိုယ္တိုင္ ...................ကိုယ္းတဲုင္း
အေၾကာင္းကိစၥ ..........အေက်ာင့္ကိစၥ ..................စာအုပ္ .....................စာအုပ္
ရုပ္ရွင္ ..................ရုပ္ရွင္ .....................ဆြဲႀကိဳး ....................သြဲးက်ိဳး
အိမ္ေက်ာင္း .............အိမ္ေက်ာင္း ...............အတန္းေက်ာင္း ..............အတန္ေက်ာင့္
ပေယာဂ ..............ပေယားဂ .....................ေဘာပင္ ...................ေဘာပိဥ္
စက္ေလွကား ...........စက္ေလွကား ....................ခဲတံ .......................ခဲဒန္
ဓါတ္ေလွကား ...........ဓါတ္ေလွကား ...................ခဲဖ်က္ ......................ခဲဖ်တ္
စာေမးပြဲ ................စာေမးပြဲး ...................စာဖတ္ .....................ဖတ္လိတ္
အယ္ဒီတာ ..............အယ္ဒီတာ .................ကားခစိုက္ ....................စဲက္ကာ့ခ
လမ္းေလွ်ာက္..............လမ္းေလွ်ာက္...............အမူအယာ...................အမူအယာ
.... အစရွိတဲ့ ေ၀ါဟာ ရစကားလံုးမ်ိဳးေတြ ဟာ ျမန္မာနဲ႔ပအို၀္း ပအို၀္းနဲ႔ျမန္မာဆိုၿပီး ခြဲျခားလို႔မရသလို ပအို၀္းေတြရဲ႕ အန႔ံအသက္ေတြကို ကိုယ္၀န္ေဆာင္ ေပးႏိုင္တဲ့ စကားလံုးေတြ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ျမန္မာက ပအို၀္းကိုတူတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ပအို၀္းက ျမန္မာကိုတူတာပဲျဖစ္ျဖစ္ အဲဒီစကား လံုးေတြအတြက္ မ်က္ရည္နဲ႔ေရစက္ခ်ၿပီး အမွ်ေ၀သာဓုေခၚဖို႔ပဲရွိပါေတာ့တယ္။

အေမရိကန္ရဲ႕စာစကားေတြဟာ ၿဗိတိသွ်တို႔ရဲ႕စာစကားနဲ႔ တူညီတယ္လို႔ေျပာႏိုင္ေပမယ့္ ပအို၀္းစာစကားနဲ႔ ျမန္မာစာ စကားတို႔က မတူညီၾကေသးပါဘူး။ တူညီလာခဲ့မယ္ဆိုရင္လည္း အေမရိကန္ေတြလို Global Language အျဖစ္ ၿဗိတိသွ်တို႔စာစကားနဲ႔ယွဥ္ၿပီး ရပ္ တည္ႏိုင္ဖို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ပအို၀္းေတြမွာလည္း ျမန္မာနဲ႔ယွဥ္ၿပီး စကားယဥ္ေက်းမႈေတြ ရပ္တည္ႏိုင္ဖို႔ ဘာအင္အားမွ မေတာင့္တင္းပါဘူး။ Globalization ေခတ္မွာ အင္အားႀကီးတဲ့ယဥ္ေက်းမႈက ျပဳျပင္ကာကြယ္၊ ထိန္းသိမ္းႏိုင္ျခင္းမရွိတဲ့ အင္အားငယ္ယဥ္ေက်းမႈကို ၀ါးမ်ိဳတဲ့ေခတ္ကိုေရာက္လာပါၿပီ။ ျမန္မာစကားဟာ ပအို၀္းစကားျဖစ္လာဖို႔ေနေနသာသာ ကိုယ္ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ လူမ်ိဳးမေပ်ာက္ဖို႔ ကာကြယ္တားဆီး အခ်ိန္ေတာင္ ရလိုက္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီအထက္က ကၽြန္ေတာ္အနည္းငယ္ ဥပမာေရးျပထားတဲ့ အမွ်ေ၀လိုက္ရမယ့္ စကားလံုးေတြကို ေရတြက္ျပလို႔ မကုန္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒီေအာက္ပါအတိုင္း ျပဳျပင္လို႔ရတဲ့ ဥပမာမ်ိဳးကိုေတာ့ ရသေလာက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔အားလံုး ညီညြတ္မွျဖစ္ပါေတာ့မယ္။

ျမန္မာစာစကား ................ပအို၀္းစာစကားပ်က္ .......................ပအို၀္းေ၀ါဟာရစစ္စစ္
စာအုပ္ ..........................စာအုပ္ ................................လိတ္ဖြဴ
ေဘာပင္ ........................ေဘာပိဥ္ ................................ကံစြိဳန္႔
ခဲတံ ...........................ခဲဒန္ .................................ကံေသင္း
ညီညြတ္ၾကမယ္ ................ညီးညြတ္လြ၀င္ ..............................ျဖြမ္းဗူးလြ၀င္
ေဒသ .........................ေဒးသ ...................................ရပ္ရား
ကားမွတ္တိုင္ ....................ကာ့မတ့္တဲုင္း .........................ကာ့အံုထိြဳင္း/ခင္းလမ္း
လက္မွတ္ထိုး ...................ထုိးလက္မတ့္ ..........................တဲမ္းစူမဲုင္/ထြိဳ႕စူမဲုင္
အတြက္ ........................အတြက္ ................................အတား
ကိုယ္တိုင္ ......................ကိုယ္းတဲုင္း ..............................နမ္းတြမ္းနမ္း
ထိေရာက္မႈ ....................ထိေရာက္မု႔ ................................တြိဳးခြိဳင္းမု႔
ေခတ္ ..........................ေခတ္ ...................................စိုး
ဓါတ္ခဲ .........................ဓတ္ခဲ ................................ေမးအားၿခံဳး
စက္ေလွကား ..................စက္ေလွကား ..............................တေဒြါင့္စက္
ဓါတ္ေလွကား ..................ဓတ္ေလွကား .............................တေဒြါင့္ယုတ္
ေၾကာ္ျငာ ......................ေက်ားျငား ...............................အြဥ္းဟြိဳန္႔
ရြက္လွပန္း ....................က၀္းရြက္လွ .......................က၀္းလားတေရ႕/က၀္းတေခါ့လား
ကာတြန္း .......................ကာတြန္း ................................ရုတ့္တယြိဳ႕
ကြမ္းယာဆိုင္ ..................ကြမ္းယာဆဲင္း ...............................ဆဲင္းေဖာျပဴး
ေမတၱားလက္ေဆာင္ .............ေမတၱားလက္ေဆာင္း ...........................ေမတၱားစူခူ
အိမ္အမွတ္ .....................လမ္းအမတ့္ ...............................လမ္းအမဲုင္
ပိုက္ဆံ ........................ပဲက္ဆန္ ...................................ရြဥ္
ေဆးလိပ္ .......................ဆီးလိပ္ ..................................ယာထူ
မီးခလုတ္ .......................ေမးခလုတ္ ................................ေမးေမာင္
ၿမိဳ႕ပတ္လမ္း .....................ၿမိဳ႕ပတ္လမ္း ............................တဖူေလပ္ေ၀င့္
ေရသန္႔ဗူး .......................ေရသန႔္ဗူး .............................ထီေၾကာင္းဗုတ့္
ဆြဲႀကိဳး ........................သြဲးက်ိဳး ..................................ငြဥ္ဟြဲး
... အစရွိတဲ့ အဲဒီလိုစကား လံုးမ်ိဳးေတြ ေရတြက္ျပလို႔ မကုန္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ အံုနဲ႔က်င္းနဲ႔ လြတ္လြတ္လပ္ လပ္ႀကီးကို ပ်က္စီးခ်င္တိုင္း ပ်က္စီးေနတာကို ေတ႔ြႏိုင္ၾကပါတယ္။

ပအို၀္းစာအုပ္တိုင္းရဲ႕ စာမ်က္ႏွာေတြေပၚမွာ ဒီလိုစကားလံုးေတြ လက္ညိဳးထိုးျပလို႔ မကုန္ႏိုင္ေအာင္ မ်ားျပားလွ ပါတယ္။ တာ ေတြအားလံုးဟာ ပအို၀္းစာအုပ္မ်ိဳးစံုေတြထဲကေနၿပီး ေကာက္ႏုတ္ထားတဲ့ စာစကားပ်က္ေတြထဲက တခ်ိဳ႕ကိုသာ ေဖာ္ျပထား တာေလာက္ပဲရွိပါေသးတယ္။ ပအို၀္းစာေပ၊ ပအို၀္းစကားရဲ႕ လက္ရွိအေျခေနေတြနဲ႔ စည္းလြတ္၊ ၀ါးလြတ္ ခရီးသြားေနမယ္ဆိုရင္ ေနာင္အႏွစ္တရာ ၀န္းက်င္ေလာက္ဆို ဘာျဖစ္လာမလဲ။ ဒီေလာက္ သင္ယူရလြယ္ကူတဲ့ ပအို၀္းစာေပကိုေတာင္ မဖတ္တတ္၊ မ ေရးတတ္တဲ့ ပအို၀္းေတြအေရအတြက္ကလည္း အရမ္းကိုမ်ားလြန္းေနတယ္။ ဒါဟာအ ျပစ္မဟုဟ္ပါဘူး။ သူတို႔ေတြေျပာေျပာေန တဲ့ ´´ ပအို၀္းစာကိုတတ္ ေတာ့ေကာ ဘယ္ေနရာမွာသြားသံုးစားမလဲ `` ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းရဲ႕အေျဖကို ရွာေဖြတည္ေဆာက္ေပးႏိုင္စြမ္းတဲ့ သူရဲေကာင္းမေျပာနဲ႔ လက္ရွိပအို၀္းစာေပရဲ႕ အေျခေနအေနကို ဆိုးရိမ္ရေကာင္းမွန္းသိတဲ့ သူရဲေကာင္း ဆိုတာ ေတာင္ မေပၚေသးပါဘူး။ Top-ten စာရင္းထဲ၀င္သြားတဲ့ သူရဲေကာင္းနဲ႔ အရပ္ထဲ၊ ရြာထဲေတြမွာ ကိုယ္ေရာင္၊ ကိုယ္၀ါေတာက္ပလာတဲ့ သူရဲေကာင္းေလးေတြပဲ ေပၚႏွင့္ပါေသးတယ္။ အစေကာင္းေတာ့ အေႏွာင္းေသခ်ာ တာေပါ့….

ခြန္ၾကယ္ျဖဴ (ရွမ္း/ေတာင္)
ပအုိ၀္းသြီးဆုိဒ္ မွ ျပန္လည္ေဖၚျပျခင္းျဖစ္သည္။

ဆက္ဖတ္ရန္...

စာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအဖဲြ႕ တည္ေထာင္ျခင္း

၁၉၆၅ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ(၁၁)ရက္ေန႔ ဥကၠ႒ ဦးတင္ေအး၊ အတြင္းေရးမွဴး ဦးစိုးသိမ္း ဦးေဆာင္ေသာ တိုင္းရင္း သား စာေပယဥ္ေက်းမႈေကာ္မတီကို ရန္ကုန္တကၠသိုက္တြင္ စတင္ ဖဲြ႕စည္းခဲ့သည္။ ဤေကာ္မတီ၏ လက္ ေအာက္တြင္ ဆပ္ေကာ္မတီအသီးသီးျဖင့္ ဖဲြ႕စည္းခဲ့ သည္။ ၎တို႔မွာ-

1. ကခ်င္တိုင္းရင္းသားစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဆပ္ေကာ္မတီ
2. ကယားတိုင္းရင္းသားစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဆပ္ေကာ္မတီ
3. ကရင္တိုင္းရင္းသားစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဆပ္ေကာ္မတီ
4. ခ်င္းတိုင္းရင္းသားစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဆပ္ေကာ္မတီ
5. ဗမာတိုင္းရင္းသားစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဆပ္ေကာ္မတီ
6. မြန္တိုင္းရင္းသားစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဆပ္ေကာ္မတီ
7. ရခိုင္တိုင္းရင္းသားစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဆပ္ေကာ္မတီ
8. ရွမ္းတိုင္းရင္းသားစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဆပ္ေကာ္မတီ
9. ပအို၀္းတိုင္းရင္းသားစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဆပ္ေကာ္မတီ တို႔ကိုဖဲြ႕စည္းထားသည္။

(ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္းတြင္ အမ်ားဆံုးေနထိုင္ၾကေသာ ပအို၀္းတိုင္းရင္းသားတို႔၏ စာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဆပ္ ေကာ္မတီကိုမူ ေျပာဆိုညိႇႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ၿပီးေနာက္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ ျမန္မာစာပါေမာကၡ ႏိုင္ငံ ေတာ္ေကာ္စီ၀င္(ရွမ္းျပည္နယ္)ဦးတင္ေအးမွ ေက်းဇူး ဥပကာရျပဳမႈျဖင့္ သီးျခားဖဲြ႕စည္းခြင့္ရခဲ့သည္။ သိုျဖစ္၍ တကၠသိုလ္မ်ားရန္ကုန္တြင္ စာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ဆပ္ေကာ္မတီ (၉)ခုကို ဖဲြ႕စည္းႏိုင္ခဲ့သည္။)

ပအို၀္းတိုင္းရင္းသားစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဆပ္ေကာ္မတီကို-

* ၁၉၆၅ တြင္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ပအို၀္းတိုင္းရင္းသားစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဆပ္ ေကာ္မတီကို စတင္ဖဲြ႕စည္း ႏိုင္ခဲ့သည္။
* ၁၉၇၁ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ(၂၅)ရက္ေန႔တြင္ ေတာင္ႀကီးေကာ္လိပ္(ယခု ေတာင္ႀကီးတကၠသိုလ္) ပအို၀္းတိုင္း ရင္းသားစာေပႏွင့္ယဥ္ေက်းမႈ ဆပ္ေကာ္မတီကို စတင္ဖဲြ႕ စည္းႏိုင္ခဲ့သည္။
* ၁၉၇၁ ခုႏွစ္တြင္ ေမာ္လၿမိဳင္ေကာလိပ္ ပအို၀္းတိုင္းရင္းသားစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဆပ္ ေကာ္မတီကို စတင္ဖဲြ႕ စည္းႏိုင္ခဲ့သည္။
* ၁၉၇၃ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလ(၂၃)ရက္ေန႔တြင္ မႏၱေလးတကၠသိုလ္ ပအို၀္းတိုင္းရင္းသား စာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ဆပ္ေကာ္မတီကို စတင္ဖဲြ႕စည္းႏိုင္ခဲ့သည္။
* ၁၉၇၉ ခုႏွစ္တြင္ ပ်ဥ္းမနား ေရဆင္းစိုက္ပ်ဳိးေရးတကၠသိုလ္၌ ပအို၀္းတိုင္းရင္းသား စာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ဆပ္ေကာ္မတီကို စတင္ဖဲြ႕စည္းႏိုင္ခဲ့သည္။

၁၉၇၄ ဖဲြ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒ၏ အခန္း(၂) အပိုဒ္(၂၁) အပိုဒ္ခဲြ(ခ)အရ ပအို၀္း တိုင္းရင္းသားတို႔သည္ ၿမိဳ႕နယ္ပအို၀္းစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအဖဲြ႕မ်ားကို-

1. ၁၉၇၂ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ(၆)ရက္ေန႔တြင္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္ ပအို၀္းစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအဖဲြ႕ကို စတင္ဖဲြ႕ၿပီး ၁၉၇၃၊ ၁၉၈၁ခု ႏို၀င္ဘာလ(၂၂)ရက္၊ ၁၉၈၅ ခု ဧၿပီလ(၅)ရက္၊ ၁၉၈၅ ခု ဒီဇင္ဘာလ(၈)ရက္၊ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္မ်ားအတြင္းတြင္ အဆင့္ဆင့္တိုးျမႇင့္ေျပာင္းလဲဖဲြ႕စည္းႏိုင္ခဲ့သည္။
2. ၁၉၇၃ ခုႏွစ္တြင္ ဆီဆိုင္ၿမိဳ႕နယ္ ပအို၀္းစာေပႏွင့္ယဥ္ေက်းမႈအဖဲြ႕ကို စတင္ဖဲြ႕စည္း ၿပီး ၁၉၉၄ ခု မတ္လ(၁)ရက္ေန႔တြင္ တိုးျမႇင့္ေျပာင္းလဲ ဖဲြ႕စည္းခဲ့သည္။
3. ၁၉၇၄ ခု ဇႏၷ၀ါရီလ(၁၃)ရက္ေန႔တြင္ ကယားျပည္နယ္ လိြဳင္လင္ၿမိဳ႕နယ္ ပအို၀္း စာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအဖဲြ႕ကို စတင္ဖဲြ႕စည္းခဲ့သည္။
4. ၁၉၇၅ ခုႏွစ္တြင္ လိြဳင္လင္ၿမိဳ႕နယ္ ပင္လံုၿမိဳ႕ ပအို၀္းစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအဖဲြ႕ကို စတင္ဖဲြ႕စည္းခဲ့သည္။
5.၁၉၇၆ ခုႏွစ္တြင္ အသင္းအဖဲြ႕ကို ဖဲြ႕စည္းႏိုင္ရန္ စတင္စည္းရံုးခဲ့ေသာ္လည္း ၁၉၉၃ ခု ဒီဇင္ဘာလ(၁၅) ရက္ေန႕တြင္ ကေလာၿမိဳ႕နယ္ ေအာင္ပန္းၿမိဳ႕ ပအို၀္း စာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအဖဲြ႕ကို ဖဲြ႕စည္းႏိုင္ခဲ့သည္။
6.၁၉၉၃ ခု ဒီဇင္ဘာလ(၃၁)ရက္ေန႕တြင္ ပင္ျဖစ္ေက်းရြာ၌ ရပ္ေဆာက္ၿမိဳ႕နယ္ ပအို၀္းစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ အဖဲြ႕ကို ဖဲြ႕စည္းႏိုင္ခဲ့သည္။
7.၁၉၉၄ ခုႏွစ္တြင္ ဟိုပုန္းၿမိဳ႕နယ္ ပအို၀္းစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအဖဲြ႕ကို ဖဲြ႕စည္းႏိုင္ ခဲ့သည္။ ျပည္ထဲေရး၀န ္ႀကီး ဌာနအသင္းအဖဲြ႕မ်ား ဖဲြ႕စည္းခြင့္ျပဳေရးႏွင့္ ႀကီးၾကပ္ ေရးဗဟိုအဖဲြ႕သို႔ အသင္းအဖဲြ႕မွတ္ပံုတင္ခြင့္ ရရွိေရး အတြက္ ေဆာင္ရြက္ထား လ်က္ရွိသည္။
8.၁၉၉၄ ခု ေဖေဖာ္၀ါရီလ(၁)ရက္ေန႔တြင္ ေညာင္ေရႊၿမိဳ႕နယ္ ပအို၀္းစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအဖဲြ႕ကို ဖဲြ႕စည္းႏိုင္ ခဲ့သည္။
9.၁၉၇၅ ခု ဇႏၷ၀ါရီလ(၁၀)ရက္ေန႔တြင္ ပဲခူးတိုင္း။ ထန္းတပင္ၿမိဳ႕နယ္ ဇရပ္ႀကီးေဒသ ပအို၀္းစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်း မႈအဖဲြ႕ကို ဖဲြ႕စည္းခဲ့သည္။
10.၁၉၉၃ ခု ဇူလိုင္လ(၃၀)ရက္ေန႔တြင္ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာန အသင္းအဖဲြ႕မ်ား ဖဲြ႕စည္းခြင့္ျပဳေရးႏွင့္ ႀကီးၾကပ္ ေရးဗဟိုအဖဲြ႕မွ ဖဲြ႕စည္းခြင့္အမွတ္(၁၀၇၄)ျဖင့္၊ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္ ေမလ(၉)ရက္ေန႔တြင္ ကရင္ျပည္နယ္ ဖားအံၿမိဳ႕ နယ္ ပအို၀္းစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအဖဲြ႕ကို ဖဲြ႕စည္းခဲ့သည္။
11.၁၉၉၅ ခုႏွစ္ မတ္လ(၂၅)ရက္ေန႔တြင္ စတင္စည္းရံုးလႈပ္ရွား၍ ၾသဂုတ္လ(၁) ရက္ေန႔တြင္ ရြာငံၿမိဳ႕နယ္ ပ အို၀္းစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအဖဲြ႕ကို ဖဲြ႕စည္းႏိုင္ခဲ့သည္။
12. သထံုၿမိဳ႕နယ္ ပအို၀္းစာေပယဥ္ေက်းမႈအဖဲြ႕ကို ၁၉----
ပအို၀္းစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ဗဟိုေကာ္မတီကို တည္ေထာင္ျခင္း။
၁၉၈၄ ခုႏွစ္ကတည္းကပင္ အသင္းအဖဲြ႕၏ ဖဲြ႕စည္းခြင့္မွတ္ပံုတင္ရရွိေရးအတြက္ ေတာင္ႀကီး ၿမိဳ႕ ပအို၀္း စာ ေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအဖဲြ႕မွ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္ေကာင္စီထံသို႔ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း မ်ားႏွင့္အညီ ေလွ်ာက္ထား ခဲ့ေသာ္လည္း အသင္းအဖဲြ႕ ဖဲြ႕စည္းခြင့္မွတ္ပံုတင္ကို မရရွိခဲ့ေခ်။
၁၉၉၃ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ(၈)ရက္ေန႔တြင္ ပအို၀္းစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအဖဲြ႕(ဗဟို)ေကာ္မတီကို နာယက (၅)ဦး၊ အလုပ္အမႈေဆာင္အဖဲြ႕ (၂၇)ဦးတို႔ျဖင့္ ပအစယ(ဗဟို)ကို မွတ္ပံုတင္ႏိုင္ေရး အတြက္ ဖဲြ႕စည္းခဲ့၍ ေအာက္တိုဘာလ(၂၅)ရက္စဲြျဖင့္ အသင္းအဖဲြ႕ ဖဲြ႕စည္းခြင့္ကို ေနာက္ ထပ္တစ္ႀကိမ္ ေလွ်ာက္ထားခဲ့ျပန္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ မတ္လ(၂၂) ရက္ေန႔ ေရာက္မွသာ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာန အသင္းအဖဲြ႕မ်ား ဖဲြ႕ စည္းခြင့္ျပဳေရးႏွင့္ ႀကီးၾကပ္ ေရးဗဟို အဖဲြ႕မွ ဖဲြ႕စည္းခြင့္ အမွတ္(၁၇၉၅)ျဖင့္ ပအို၀္းစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ အဖဲြ႕(ဗဟို)ကို တရား၀င္ စတင္ဖဲြ႕စည္းခြင့္ ရခဲ့သည္။

မွတ္ခ်က္။ ။ ခြိဳပအုိ၀္း စာမ်က္ႏွာ ျပန္လည္တင္ျပျခင္းျဖစ္သည္။

ဆက္ဖတ္ရန္...

မြဥ္ၿခဲင္ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း (ပထမေတာင္ေက်ာင္းႀကီး)

ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ေတာ္သည္ အဂၤလိပ္မ၀င္လာခင္ႏွင့္ ၿမိဳ႕မတည္ခင္အခ်ိန္ ကတည္းက ဒံုေတာင္းတီဆိုေသာ ပအို၀္းရြာတစ္ရြာရွိခဲ့သည္။ ထိုရြာဦး ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းသည္ မြဥ္ၿခဲဳင္ ေက်ာင္းျဖစ္သည္။ ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၇၄၇ ခုႏွစ္၀န္းက်င္တါင္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕တေက်ာလံုးတြင္ မြဥ္ၿခဲဳင္ဘုန္းႀကီး ေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္းသာ ရွိခဲ့သည္။ ျမန္မာ ႏိုင္ငံအတြင္း ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ မ်ား၀င္လာေသာအခါ ထိုမြဥ္ၿခဲဳင္ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းက ဗံုးႀကဲျခင္းခံရၿပီး ပ်က္စီးသြား ခဲ့သည္။ ဂ်ပန္ေခတ္ အတြင္း မြဥ္ၿခဲဳင္ဘုန္းႀကီးရွစ္ပါးေျမာက္ေက်ာင္းထိုင္ဆရာေတာ္ ဦးနရိႏၵသည္ ေအာက္ျမန္ မာျပည္ သထံု ဘက္ဇာတိျဖစ္သည္။

၁၉၄၆ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလ (၂၆)ရက္ေန႔တြင္ ဗံုးႀကဲျခင္းခံရသည့္ မြဥ္ၿခဲဳင္ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းကို အသစ္ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ ေနာင္ကာဆရာေတာ္ ဦးပ႑ိတ၊ ထမ္းဆရာ ေတာ္ ဦးဉာဏႏွင့္ ၀င္းယဦးပဥၥင္း ဦးကုမၼာ တို႔အခ်င္းခ်င္းညိႇႏိႈင္းတိုင္ပင္ၾကၿပီး ဘုန္းႀကီး ေက်ာင္းကို ျပန္လည္တည္ေဆာက္ရန္အတြက္ အျခား ဆရာေတာ္မ်ားႏွင့္ ဒကာမ်ားကို စည္းရံုးႏိုးေဆာ္ခဲ့သည္။ ထိုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ (၈)ရက္ေန႔တြင္ မြဥ္ၿခဲဳင္ေက်ာင္း၌ ဆရာ ေတာ္အပါး(၁၀၀) အစည္းအေ၀းက်င္းပခဲ့ၿပီး ေက်ာင္းေဆာင္သစ္ ျဖစ္ေျမာက္ေရး အတြက္ (၁၆)နယ္မွ ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားကို တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္ေစခဲ့သည္။

၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဇႏၷ၀ါရီလ (၆)ရက္ေန႔တြင္ သံဃာေတာ္အပါး(၂၀၀)ႏွင့္ ဒါကာအဖဲြ႕မ်ားသည္ တည္ေဆာက္မည့္ ေက်ာင္းပံုစံုကို စည္းေ၀းထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ အမ်ားဆႏၵျဖင့္ ေတာင္ႏွင့္ ေျမာက္အလ်ား ေပ(၁၂၀)၊ အေရွ႕ႏွင့္ အေနာက္အနံ ေပ (၂၀၀)၊ အနက္ (၉)ေပျဖင့္ ေက်ာင္းပံုစံအၾကမ္းေရးဆဲြၾကသည္။

၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ဇႏၷ၀ါရီလ (၄)ရက္ေန႔တြင္ ဆရာေတာ္မ်ားႏွင့္ ဒါကာညီညာေပါင္းစု ညီညြတ္မႈအင္အားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးရသည့္ေန႔၌ ေက်ာင္းႀကီးကို စတင္ အုတ္ျမစ္ခ် တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။ ထိုေက်ာင္းႀကီး တည္ေဆာက္ရာတြင္ အခက္အခဲႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရသျဖင့္ ေတာ္ေတာ္ႏွင့္ မၿပီးစီးႏိုင္သျဖင့္ “တိုင္တူၿပီးေတာင္ ေက်ာင္းႀကီး” ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ “ေဆာက္လုပ္မၿပီးေတာင္ေက်ာင္းႀကီး” ေသာ္လည္းေကာင္း ေျပာစမွတ္ျပဳ ခဲ့ၾကသည္။ “ႀကိဳးစားရင္ ဘုရားျဖစ္ႏိုင္သည္” ဟူေသာစကားအတိုင္း တစတစႀကိဳးစားခဲ့ရာ (၅)ႏွစ္ၾကာမွ ေအာင္ ျမင္ၿပီးစီးခဲ့ေလသည္။

ထိုေက်ာင္းႀကီးေအာင္ျမင္ေရးအတြက္ ပအို၀္းအိမ္တိုင္းကို (၂)က်ပ္ႏႈန္းအထက္ျဖင့္ ေကာက္ခံခဲ့သည္။ ေက်ာင္း ႀကီးတည္ေဆာက္ၿပီးစီးေသာအခါ ၀ါးႏွင့္သစ္ဖိုးအပါအ၀င္ (၅)သိန္းေက်ာ္ကုန္ၾကခဲ့ဟု သိရသည္။

မွတ္ခ်က္။ ။ ခြိဳပအုိ၀္း စာမ်က္ႏွာ ျပန္လည္ကူးယူေဖၚျခင္းျဖစ္သည္။

ဆက္ဖတ္ရန္...

ပအုိ၀္းအမ်ိဳးသားေန႔ျဖစ္ေပၚလာပံု

အမ်ဳိးသားေန႔သည္ လူမ်ဳိးတိုင္းအတြက္ အမ်ဳိးသားစိတ္ဓါတ္ ရွင္သန္ထက္ျမက္ေရးႏွင့္ အမ်ဳိးသားစာေပ ယဥ္ ေက်းမႈ ေဖာ္ထုတ္ထိန္းသိမ္းေရး စသည္ျဖင့္ ျပဳလုပ္ရာတြင္ အေရးပါေသာ ေန႔တစ္ေန႔ျဖစ္သည္။ ပအို၀္း လူမ်ဳိးတို႔ သည္ မိမိတို႔ထူးျခားသည့္ သမိုင္းအစဥ္ အလာကို အေၾကာင္းျပဳၿပီး ဒဲဥ္သီးလာေဗြ ေခၚ တေပါင္းလ ျပည့္ေန႔ကို ပအို၀္းအမ်ဳိးသား ေန႔ အျဖစ္သတ္မွတ္ၾကသည္။

ေဂါတမျမတ္စြာဘုရား သက္ရွိထင္ရွားခ်ိန္တြင္ သု၀ဏၰဘုမိ သထံုျပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ေသာ သူရိယစႏၵာမင္းသည္ ပအို၀္းလူမ်ဳိးတို႔အတြက္ ေတာက္ပေသာ ေခတ္ကာလကို ဖန္တီးေပးခဲ့သည္။ ထိုမင္းသည္ သထံုၿမိဳ႕ရွိ ေရႊစာရံ ေစတီေတာ္၏ မူလဒါယာကာလည္းျဖစ္သည္။ ဤေက်းဇူးတရားကို ေအာက္ေမ့တမ္းတ သတိရျခင္းအား ျဖင့္ သူရိယစႏၵာမင္း၏ ေမြးေန႔ျဖစ္ေသာ တေပါင္း လျပည့္ေန႔ကို ပအို၀္းအမ်ဳိးသားေန႔အျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

သူရိယစႏၵာမင္းသည္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ ေက်ာ္က မဟာသကၠရာဇ္(၃)ခုႏွစ္ တေပါင္းလျပည့္ စေန ေန႔တြင္ ေနထြက္လ၀င္၊ ေနေရာင္ လေရာင္ ေရာယွက္ေသာ အခ်ိန္တြင္ ဖြားျမင္သျဖင့္ သူရိယစႏၵာ ဟု ေခၚတြင္ ခဲ့သည္။

ေအာက္ျမန္မာျပည္ရွိ ပအို၀္းတိုင္းရင္းသားတို႔သည္ လယ္ယာလုပ္ငန္းကို အဓိကထား လုပ္ကိုင္ၾကသည္။ လုပ္ ငန္းခြင္ ရုပ္သိမ္းၿပီးစီးသည့္ တေပါင္းလတြင္ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ႏွင့္ ေဆြေတာ္မ်ဳိးေတာ္ မိအိုဖအို အႀကီးအကဲမ်ားကို ဆြမ္းဦးကပ္လွဴကာ ေကာက္ဦးတင္ပဲြမ်ား က်င္းပၾကသည္။ ေကာက္ဦးေကၽြးေမြးပဲြတြင္ ေဆြမ်ဳိးမ်ားကို တစ္ႏွစ္ တစ္ႀကိမ္ေတြ႕ဆံုခြင့္ရ ခဲ့ၾကသည္။ ထိုေၾကာင့္ တေပါင္းလျပည့္ေန႔ ေရာက္တိုင္း ေရႊစာရံေစတီ ဘုရားကုန္းေျမ၌ ဘုရားကို ေကာက္ဦးပူေဇာ္ပဲြ ေဆြမ်ဳိးဆံုပဲြျပဳလုပ္ရာမွ ပအို၀္းအမ်ဳိးသားေန႔ အျဖစ္သို႔ ေပၚေပါက္လာခဲ့ရသည္။

ဖဆပလ ဦးေက်ာ္ၿငိမ္းသည္ သထံုနယ္၌ လယ္ယာစီမံကိန္းမ်ား ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ပအို၀္း ရြာသားတို႔သည္ မိမိတို႔ ဘိုးဘြား လက္ထက္ကတည္းက ပိုင္ဆိုင္လာေသာ လယ္ေျမမ်ားကို ဖဆပလ အစိုးရက အဓမၼ သိမ္းဆည္း ျခင္းကို ခံခဲ့ရသည္။ ထိုေၾကာင့္ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ မတ္လတြင္ ပအို၀္းေတာင္သူ အမ်ဳိးသားအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ ဦးေဆာင္ေသာ လူအင္ အား တစ္ေသာင္း ေက်ာ္ သထံုၿမိဳ႕ေပၚသို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ခ်ီတက္ဆႏၵျပခဲ့သည္။ ထိုဆႏၵျပပဲြတြင္ အဆိုသံုး ရပ္ကို တင္သြင္းခဲ့ရာ “ပအို၀္းလူမ်ဳိးကို ေတာင္သူဟု ေခၚေ၀ၚသံုးစဲြေရးသားျခင္း မျပဳေရး” အခ်က္ကိုသာ လိုက္ ေလ်ာခဲ့ သည္။

ထိုအခ်ိန္မွ စ၍ ပအို၀္းအမ်ဳိးသားေန႔ကို ေရႊစာရံ ေစတီတြင္ သာမက ပအို၀္းအမ်ဳိးသားမ်ား စုေ၀းေန ထိုင္ရာ အရပ္တိုင္းတြင္ စည္ကားစြာ က်င္းပလာၾကသည္။ ယင္းသို႔ က်င္းပရာတြင္ ရာစုႏွစ္မ်ားစြာ ကတည္းက က်င္းပ လာခဲ့ေသာ မိဘဘိုးဘြားတို႔၏ အစဥ္အလာကို တန္ဖိုးထားေလးစားျခင္းအားျဖင့္ က်င္းပသည့္ အႀကိမ္ အေရ အတြက္ကို တည့္သြင္းက်င္းပျခင္းမျပဳပဲ က်င္းပလာၾကပါသည္။

ယခုအခါ ပအို၀္းအမ်ဳိးသားေန႔ကို သာမန္က်င္းပျခင္းမ်ဳိး မဟုတ္ေတာ့ဘဲ အသက္(၈၀) ေက်ာ္ ဘိုးအိုဘြားအို မ်ားကို ကန္ေတာ့ျခင္း၊ ပရိယတၱိစာေပတြင္ ထူးခၽြန္စြာ ေအာင္ျမင္ ေသာ ပအို၀္းသံဃာေတာ္မ်ားကို ဆုမ်ား ခ်ီး ျမႇင့္ျခင္း စသည့္ လူမႈေရးလုပ္ငန္းမ်ားျဖင့္ ျပဳလုပ္ လာၾကသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ထိုအျပင္ ပအို၀္းေဒသတြင္းရွိ အျခားေသာတိုင္းရင္းသား လူငယ္မ်ားအား တစ္ဦးကိုတစ္ဦး ပိုမိုရင္းႏွီးမႈရွိလာေအာင္ ယဥ္ေက်းမႈအဆိုအက အတီး အမႈတ္မ်ားဖလွယ္ျခင္းႏွင့္ အားကားစားၿပိဳင္ပဲြမ်ား က်င္းပေပးျခင္း စသည္ျဖင့္ ျပဳလုပ္သည္ကို ေတြ႕ရ သည္။

က်မ္းကိုး
“ပအို၀္း” ေမာင္ခြန္ႏြယ္၊ အင္းေလး၊ ၁၉၉၁
ျပည္ေထာင္စုထဲ့က ပအို၀္း၊ ပီအဲန္အိုထုတ္ေ၀၊ ၂၀၀၇
=============================================

၂၀၀၉ ခုႏွစ္၊ မတ္လ (၁၀) ရက္တြင္ တေပါင္းလျပည့္ေန႔ျဖစ္သည့္ ပအုိ၀္းအမ်ိဳးသားေန႔ က်ေရာက္ေတာ့ မည္ ျဖစ္သျဖင့္၊ ပအုိ၀္းအမ်ိဳးသားေန႔ ျဖစ္ေပၚလာရသည့္အေၾကာင္းမ်ားကို မိမိတုိ႔ပအုိ၀္းလူမ်ိဳး မ်ားႏွင့္ အျခားေသာ တုိင္းရင္သားလူမ်ိဳးမ်ား ပုိမုိသိရွိနားလည္လာေစရန္ ပအုိ၀္းအမ်ိဳးသားေန႔ျဖစ္ေပၚလာပံုကုိ ျပန္လည္တင္ျပလုိက ္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ဤေစာင္းပါးကို ခြဳိပအုိ၀္း စာမ်က္ႏွာေပၚမွ ကူးယူ၍ ျပန္လည္ေဖၚျပ ထားျခင္းျဖစ္သည္။

ဆက္ဖတ္ရန္...

ပအုိ၀္းအမ်ိဳးသား နယ္ခ်ဲ႕ေတာ္လွန္ေရး

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ကုန္းေဘာင္ေခတ္အတြင္း၌ အေနာက္ဥေရာပတစ္ခြင္က ပေဒသရာဇ္ စနစ္ေခတ္မွ အရင္းရွင္ စနစ္ေခတ္သို႔ ေျပာင္းလဲေသာ ကာလျဖစ္သည္။ ဥေရာပအရင္းရွင္ မ်ားသည္ မိမိတို႔စက္ရံု ပံုမုန္လည္ပတ္ႏိုင္ ရန္အတြက္ လိုအပ္ေသာ ကုန္ၾကမ္းမ်ားႏွင့္ ကုန္ ေခ်ာေစ်းကြက္မ်ားကို အႃပိုင္အဆိုင္ ရွာေဖြၾကသည္။

ကုန္းေဘာင္ေခတ္ ဘႀကီးေတာ္ စစ္ကိုင္းမင္းလက္ထက္တြင္ စစ္တေကာင္းရခိုင္နယ္ျခားျပႆနာႏွင့္ မဏိပူရ အာသံျပည္ နယ္ ျပႆနာမ်ားေၾကာင့္ ၁၈၂၄ ခုႏွစ္ မတ္လ (၅)ရက္ေန႔တြင္ အိႏိၵယဘုရင္ခံခ်ဳပ္က ျမန္မာ ျပည္ကုိ ေစ့စပ္ခ်က္ေၾကာင့္ အဂၤလိပ္ႏွင့္ ျမန္မာတို႔ စစ္ေျပၿငိမ္းေရးအတြက္ ၁၈၂၆ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ (၂၄)ရက္ေန႔တြင္ ရႏၱပိုစာခ်ဳပ္ကုိ သေဘာတူခ်ဳပ္ဆိုခဲ့ရသည္။ ထိုစစ္ ေျပၿငိမ္းေရးစာခ်ဳပ္အရ ရခိုင္ႏွင့္ တနသၤာ ရီတိုင္းကို အဂၤလိပ္တို႔အား အပ္ႏွင္းရသည့္အျပင္ စစ္ေလ်ာ္ေၾကးတစ္ကုေဋလည္း ေပးရန္ သေဘာတူခဲ့ရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ပုဂံမင္းလက္ထက္တြင္ ရန္ကုန္္ၿမိဳ႕၀န္ဦးအုပ္ႏွင့္ နယ္ခ်ဲ႕သေဘၤာသား အလုပ္ သမားမ်ား ေသဆံုးမႈ ကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ တစ္စံုတစ္ရာစစ္ေၾကျငာျခင္းမျပဳလုပ္ဘဲ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ ဒုတိယစစ္ပဲြကို စတင္ျဖစ္ေပၚ ေစခဲ့သည္။ ထိုစစ္ပဲြသည္ ရွစ္လၾကာေသာ အခါ ၁၈၅၂ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ(၂၀)ရက္ေန႔တြင္ မည္သည့္စာခ်ဳပ္မွ မျပဳလုပ္ရဘဲ ေအာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပဲခူးတိုင္းႏွင့္ ဧရာ၀တီတိုင္္းတို႔ကို အဂၤလိပ္တို႔ သိမ္းပိုက္လိုက္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း အိႏိၵယဘုရင္ခံခ်ဳပ္ကိုယ္စား ကပၸတိန္ဖယ္ယာက ေၾကညာလိုက္ေလသည္။

ဘံုေဘဘားမားကုမၼဏီႏွင့္ ျမန္မာ့ဘုရင္တို႔အၾကား သစ္ထုတ္လုပ္မႈျပႆနာ ေပၚေပါက္ လာ၍ ၁၈၈၅ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလတြင္ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ တတိယစစ္ကို စတင္ျဖစ္ေစခဲ့သည္။

အဂၤလိပ္ျမန္မာစစ္ပဲြအတြင္းတြင္ ဘီးလင္းႏွင့္ သထံုနယ္ကို ဦးေဆာင္လႈပ္ရွားေသာ နယ္ခ်ဲ႕ ေတာ္လွန္ေရး ပအို၀္းေခါင္းေဆာင္ဗိုလ္ခန္းသည္ နယ္ခ်ဲ႕မ်ားအား ေသနတ္၊ စိန္ေျပာင္း အစရွိသည့္ လက္နက္ေကာင္း မ်ားျဖင့္ ခုခံေတာ္လွန္ခဲ့ၾကသည္။ ဗိုလ္ခန္းသည္ နယ္ခ်ဲ႕ တပ္မ်ားအား ေနာက္ဆံုးအခ်ိန္အထိ အရံႈးမေပး ဒူးမေထာက္ဘဲ တိုက္ပဲြအတြင္း စိန္ ေျပာင္းထိမွန္ျခင္းခံရၿပီး (ယခု ဗိုလ္ခန္းကြင္းေနရာတြင္) က်ဆံုးခဲ့ရသည္။ ဗိုလ္ခန္းသည္ သူ႔ကၽြန္မခံေသာ စဲြသတိၱေၾကာင့္ အဂၤလိပ္တို႔က ဗိုလ္ခန္းကို ဂုဏ္ျပဳေသာအေနျဖင့္ ဘီးလင္းနယ္ရွိ ကြင္းကုိ “ဗိုလ္ခန္းကြင္း”ဟု သမုတ္ခဲ့သည္။

အဂၤလိပ္-ျမန္မာ ပထမႏွင့္ ဒုတိယစစ္ပဲြမ်ားတြင္ မိမိတို႔၏ တိုင္းျပည္ႏွင့္ လူမ်ဳိးပ်က္စီးဆံုးရံႈး ရသည္ကို မေက်မ ႏွပ္စိတ္ျဖင့္ မ်ဳိသိပ္ခဲ့ရသည့္ မရမ္းေခ်ာင္း ပအို၀္းဘုန္းေတာ္ႀကီးသည္ ဗိုလ္ခန္းက်ဆံုးေသာအခါ ေတာ္လွန္ေရး လုပ္ရန္ ျပတ္သားေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ခ်လိုက္ သည္။ ၁၈၈၅ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလတြင္ မရမ္းေခ်ာင္းဘုန္း ေတာ္ႀကီး ဦးေဆာင္ေသာ တပ္ဖဲြ႕ သည္ ေက်ာကၠလပ္ပအို၀္းဘုန္းေတာ္ႀကီး ဦးေဆာင္ေသာတပ္ႏွင့္ ပူးေပါင္းမိၿပီး “မ်က္ႏွာျဖဴ မ်ားကို ပင္လယ္အတြင္းသို႔ ေမာင္းထုတ္ပစ္မည္” ဟူေသာ ေႂကြးေၾကာ္သံျဖင့္ ေတာင္ငူ၊ စစ္ေတာင္း၊ ေရႊက်င္၊ သံလြင္ တစ္၀ိုက္တြင္ ၿဗိတိသ်တို႔ကို ျပင္းထန္စြာ ဆန္႔က်င္ေတာ္ လွန္ခဲ့သည္။

၁၈၈၅ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလ(၂၈)ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာ့ဘုရင္သီေပါမင္းႏွင့္ မိဖုရားတို႔အား နန္းတြင္းမွ ဖမ္းဆီးေခၚ ေဆာင္သြားခဲ့သည္။ ၁၈၈၆ ခုႏွစ္ ဇန္နာ၀ါရီလ(၁)ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာျပည္တစ္ျပည္လံုးအား သိမ္းပိုက္ လိုုက္ၿပီဟု အဂၤလိပ္တို႔ေၾကညာခဲ့သည္။ ျမန္မာ ျပည္ေအာက္ပိုင္း တစ္ခုလံုးနီးပါးမွ် ေတာ္လွန္ေရးဆင္ႏြဲေနေသာ မရမ္းေခ်ာင္း ဘုန္းေတာ္ ႀကီးကို ၿဗိတိသ်နယ္ခ်ဲ႕တို႔ကအရွင္ရရ အေသရရ ဖမ္းဆီးရယူလိုခဲ့သည္။ ထိုေၾကာင့္ ဖာပြန္တြင္ရွိစဥ္ ၿဗိတိသ်တို႔သည္ နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႕က်င္ေရးကို ဆင္ႏဲြေနေသာ မရမ္းေခ်ာင္း ဘုန္းေတာ္ႀကီးကို ဆုေငြ ၅၀၀၀ (ငါးေထာင္)ျဖင့္ ထုတ္ကာ ဖမ္းဆီးေစခဲ့သည္။ ေနာက္ပိုင္း တြင္ မရမ္းေခ်ာင္းတပ္သည္ ေတာင္ငူအေရွ႕ ဘက္ရွိ ေတာင္ၾကားတစ္ခုတြင္ တပ္စဲြထားစဥ္ ၿဗိတိသ်တပ္ ရုတ္တရက္ ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ တပ္ ဆုတ္ေျပးရင္း မရမ္းေခ်ာင္း ဘုန္းေတာ္ႀကီးသည္ ရန္သူလက္ထက္သို႔ က်ေရာက္ခဲ့သည္။ ၁၈၈၆ ခု မတ္လတြင္ က်ဳိက္ထိုရဲဌာနေရွ႕လူျမင္ကြင္း၌ ဘုန္းေတာ္ႀကီးသည္ အဂၤလိပ္တို႔၏ ႀကိဳးေပးစီရင္ျခင္းကို ခံခဲ့ရသည္။

ရွမ္းျပည္နယ္ ပအို၀္းအမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ သထံုဆီဆိုင္နယ္ရွင္ေစာ္ဘြား ခြန္အိုးသည္ ရပ္ေဆာက္ ေစာ္ဘြား ေညာင္ေရႊေစာ္ဘြား၊ မိုင္းပြန္ေစာ္ဘြား၊ ကႏၱာရ၀တီေစာ္ဘြား၊ ဖယ္ခံု ေစာ္ဘြား၊ မိုးနဲေစာ္ဘြားတို႔ႏွင့္ အတူ လင္းပင္မင္းသားဦးေဆာင္မႈျဖင့္ နယ္ခ်ဲ႕မ်ားကို ခုခံ တြန္းလွန္ခဲ့သည္။ ခြန္အိုးသည္ ၎ကြယ္လြန္ သည္အထိ နယ္ခ်ဲ႕ကို အခဲမေၾကသူျဖစ္သည္။ ေနာက္ တက္လာသည့္ သထံုဆီဆိုင္နယ္ရွင္ခြန္အိုး၏သား ခြန္စိန္ႀကီး လက္ ထက္တြင္ အဂၤလိပ္တို႔၏ ရွမ္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးသတ္မွတ္ရာတြင္ ခြန္စိန္ႀကီးကို သထံုဆီဆိုင္ နယ္အား ႃမို႔စားအ ျဖစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေစခဲ့သည္။ ခြန္စိန္ႀကီးသည္ စိတ္ဓါတ္ျပင္းထန္မႈ မ်ဳိးရိုးဇာတိမာန္ တက္ႂကြမႈ ေၾကာင့္ အဂၤလိ္ပ္တို႔မ ၾကာခဏ ၿငိဳျငင္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ထိုေၾကာင့္ ၁၉၃၇ ခုႏွစ္တြင္ အဂၤလိပ္တို႔က ခြန္စိန္ႀကီးအား နယ္ႏွင္ဒဏ္ေပး၍ ေအာက္ျမန္မာျပည္ သထံုခရိုင္၊ သထံုၿမိဳ႕တြင္ ေနေစခဲ့သည္။ ခြန္စိန္ႀကီးသားျဖစ္ေသာ ခြန္ၾကည္ကို သထံုၿမိဳ႕စား အျဖစ္ အဂၤလိပ္တို႔က ဆက္လက္ခန္႔ထားခဲ့သည္။

က်မ္းကိုး

ျမန္မာႏိုင္ငံေရးသမိုင္း ပထမတဲြ၊ ဦးေလးေမာင္၊ ပထမႏွိပ္ျခင္း ၁၉၇၃ ပအမဖ စတုတၳအႀကိမ္ အမ်ဳိးသား ညီလာခံသို႔ တင္သြင္းမည့္ ဗဟိုအလုပ္အမႈ ေဆာင္အစီရင္ခံစာ (မူၾကမ္း) စိြဳးခိြဳွတသာ အမွတ္ (၄) သမိုင္းစာ အုပ္မွ “နယ္ခ်ဲ႕ကို ပထမဆံုးေတာ္လွန္ခဲ့ေသာ ဘုန္းေတာ္ႀကီး”

မွတ္ခ်က္။ ။ ခြိဳပအုိ၀္း စာမ်က္ႏွာမွ ျပန္လည္ကူးယူေဖၚျပျခင္းျဖစ္သည္။

ဆက္ဖတ္ရန္...

ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရး

ဖက္ဆစ္၀ါဒသည္ ႏိုင္ငံေရး၏ အယူအဆတစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ ၎၀ါဒသည္ ၁၉၁၉ ခုႏွစ္ မတ္လ(၂၃)ရက္ေန႔တြင္ မီလန္ၿမိဳ႕၌ အီတလီအာဏာရွင္ မူဆိုလီနီတည္ေထာင္ေသာ ဖက္ဆစ္အစည္းအရံုးမွ စတင္ေပၚေပါက္လာသည္။ ဖက္ဆစ္၀ါဒႀကီးစိုးသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ လူထုအက်ဳိးထက္ ႏိုင္ငံအက်ဳိးကို ပိုဦးစားေပးရသည္။ ႏိုင္ငံက ေပးေသာ အခြင့္အေရး ကိုသာ ခံစားရ၍ လူ၏အသက္ႏွင့္ စည္းစိမ္ကို ႏိုင္ငံေတာ္က ပိုင္သည္။ ႏိုင္ငံေတာ္လုပ္ငန္းကို ေ၀ဖန္သူအတိုက္အခံမွန္သမွ်ကို အျပစ္ေပးခံရသည္။ သတင္းႏွင့္ စာနယ္ဇင္းမ်ားကို အာဏာပိုင္တို႔က ခ်ဳပ္ကိုင္ ထားၿပီး ၎တို႔၏ သိေစခ်င္သည့္ အခ်က္ကိုသာ ျပည္သူတို႔ သိခြင့္ရသည္။ ဖက္ဆစ္၀ါဒကို ဂ်ာမနီအာဏာရွင္ ဟစ္တလာက က်င့္သံုးခဲ့သည္။ ၁၉၄၁ ခုႏွစ္တြင္ ဂ်ာမနီႏွင့္ အီတလီတို႔၏ မဟာမိတ္ဖက္ဆစ္အဖဲြ႕၀င္ ဂ်ပန္ သည္ ဒုတိယကမၻာ စစ္အတြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္လာခဲ့သည္။

ဂ်ပန္က ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးအတြက္ ကူူညီမည္ဟု ကတိေပးေသာေၾကာင့္ ဂ်ပန္သို႔ ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္ ေစ လြတ္ၿပီး သံုးလၾကာ စစ္ပညာသင္ယူေစခဲ့သည္။ ထိုမွတဆင့္ ထိုင္း ႏိုင္ငံဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕တြင္ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္(ဘီအိုင္ေအ)ကို ဖဲြ႕စည္းၿပီး ဗိုလ္ ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ဦးေဆာင္ကာ ဂ်ပန္တပ္မ်ားႏွင့္ ပူးတဲြ၍ ျမန္မာတစ္ျပည္လံုးကို ၁၉၄၂ ခုႏွစ္ ေမလတြင္ အဂၤလိပ္တို႔ထံမွ ျပန္သိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ၁၉၄၃ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ လတြင္ ဂ်ပန္တို႔သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအား လြတ္လပ္ေရးအတုအေယာင္သာ ေပးခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္ တြင္ ျမန္မာ့အုပ္ ခ်ဳပ္ေရးအစိုးရ(၁၆)ဦးအဖဲြ႕အနက္ သထံုဦးလွေဖကလည္း သစ္ေတာႏွင့္ သတၱဳတြင္း၀န္ႀကီးအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ ခဲ့သည္။

ဂ်ပန္လက္ေအာက္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အေျခအေနသည္ နယ္ခ်ဲ႕အဂၤလိပ္လက္ေအာက္၏ အေျခအေနထက္ ပိုမိုဆိုး၀ါးသျဖင့္ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္မ်ားအား ေတာ္လွန္ရန္ ျမန္္မာျပည္သူ မ်ားက ဆႏၵစိုင္းျပင္းလာၾကသည္။ ထို ေၾကာင့္ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္ မတ္လ(၂၇)ရက္ေန႔တြင္ ဗိုလ္ ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းဦးေဆာင္ေသာ ဖက္ဆစ္တိုက္ဖ်က္ေရး ျပည္သူ႕လြတ္လပ္ေရး (ဖတပလ) သည္ ျမန္မာတစ္ျပည္လံုးရွိ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္မ်ားကို စစ္ေၾကျငာ၍ စတင္ေတာ္ လွန္ခဲ့သည္။

ျမန္မာျပည္သူတို႔သည္ နယ္ခ်ဲ႕အဂၤလိပ္ထက္ ပိုဆိုး၀ါးေသာ ဖက္ဆစ္တို႔၏ ညဥ္းပမ္း ႏွိပ္စက္မႈကို ခံခဲ့ၾကရသည္။ ပအို၀္းေစာ္ဘြားစ၀္ခြန္ၾကည္သည္ မိမိိ၏ နယ္သူနယ္သား မ်ားကို ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္တို႔ မႏွိပ္စက္ႏိုင္ေအာင္ သပါယ္တံမ်ဥ္ျဖင့္ ဖက္ဆစ္တို႔ကို ဆက္ဆံ ခဲ့သည္။ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္တို႔ ႏွိပ္စက္ညႇင္းပမ္းမႈကို ကင္းလြတ္ေစရန္ႏွင့္ ေက်းရြာအတြင္းသို႔ ဂ်ပန္တပ္မ်ား ရိကၡာ၀င္ေရာက္ မလုယွက္ေစရန္ ေတာင္ႀကီး-လိြဳင္ေကာ္လမ္းမေဘး တ ေလ်ာက္တြင္ ဂ်ပန္တပ္မ်ားအတြက္ ရိကၡာစုပံုထား ေပးခဲ့သည္။ တဖက္တြင္ ရပ္ရြာမွ ထြက္ခြာလာၾကသည့္ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္မ်ားအား လမ္းတေလ်ာက္တြင္ စုရံုးထားေသာ ပအို၀္းတပ္မ်ားက ဂ်ပန္ကို တိုက္ခိုက္ ႏွိပ္ႏွင္းခဲ့ သည္။ စ၀္ခြန္ၾကည္သည္ မိုးနဲမဟာမိတ္ ထံမွ လက္နက္ရယူၿပီး ဆုတ္ခြာလာသည့္ ဂ်ပန္တပ္မ်ားကို တိုက္ခိုက္ ေစခဲ့သည္။ ဂ်ပန္ေခတ္ မဟာမိတ္တပ္မွ ဗိုလ္မွဴးႀကီးထူးေလာ့ႏွင့္ အၿမဲတမ္းမဟုတ္သည့္ ပအို၀္း တပ္တို႔ ဆက္ သြယ္မိၿပီး ဆီဆိုင္၊ ဘန္းယဥ္၊ လြယ္ပြတ္ေဒသတို႔ကို ျပန္သိမ္းပိုက္ႏိုင္ ခဲ့သည္။

ဟိုပံုးၿမိဳ႕နယ္ ေက်ာက္တန္အေရွ႕ဘက္ ေဟြးေရးရြာအနီးတြင္ မဟာမိတ္ေလယဥ္မွ ပအို၀္း ေပ်ာက္ၾကားတပ္မ်ား အတြက္ လက္နက္ခ်ေပးခဲ့သည္။ ထိုလက္နက္မ်ားျဖင့္ ပအို၀္း ေပ်ာက္ၾကား တပ္မ်ားသည္ မဲနယ္ေတာင္ စေငါ၀္ ဘက္သို႔ တက္လာသည့္ ဂ်ပန္စစ္ တပ္မ်ားကို ႃခံုခိုတိုက္ခိုက္ရာ ဂ်ပန္တစ္တပ္လံုးက်ခဲ့ရသည္။

ဆီဆိုင္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ျဖားတန္နမ္းၾသ ေခါင္းေဆာင္ေသာ ပအို၀္းေတာ္လွန္ေရးတပ္သည္ ဂ်ပန္မ်ားကို ကယား ျပည္နယ္ လိြဳင္ေကာ္၊ ဖါေဆာင္းအထိ တိုက္ခိုက္ေမာင္းထုတ္ႏိုင္ခဲ့ သည္။ မဟာမိတ္အဂၤလိပ္တပ္ မ်ားျပန္၀င္လာ ေသာအခါ ျဖားတန္နမ္းၾသတို႔လူစုသည္ ကယားျပည္နယ္ လိြဳင္ေကာ္အား ေအာင္ျမင္စြာသိမ္းပိုက္ ထားၿပီးျဖစ္ သည္။ စစ္အၿပီးတြင္ ဂ်ပန္ကို ေတာ္လွန္ေသာ ပအို၀္းလက္နက္ကိုင္မ်ားသည္ လိြဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕၌ က်င္းပေသာ ဒါဘာပဲြတြင္ ဂုဏ္ျပဳလက္မွတ္မ်ားႏွင့္ ႏွစ္လံုးျပဴးေသနတ္မ်ားျဖင့္ ဆုခ်ီးျမႇင့္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။

ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္တို႔အား ထိေရာက္စြာ ေတာ္လွန္ေသာ ပအို၀္းေပ်ာက္ၾကားတပ္မ်ားေၾကာင့္ ဂ်ပန္မ်ားက ဦးလွ ေဖအား ဖမ္းဆီးႏွိပ္စက္စစ္ေဆးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ဂ်ပန္မ်ား ရန္ကုန္မွ ထြက္ခြာခဲ့ၾကစဥ္ ဂ်ပန္အလိုေတာ္ရိ အေနျဖင့္ သခင္ျမ၊ သခင္ႏု၊ ေဒါက္တာ ဗေမာ္၊ သခင္လြန္းေမာင္၊ သထံုဦးလွေဖ တို႔လိုက္ပါသြားၾကသည္။ ၁၉၄၅ ခုနွစ္ ၾသဂုတ္လ(၁၂)ရက္ေန႔တြင္ ဂ်ပန္အစိုးရလကက္နက္ခ်ခဲ့ရသည္။

က်မ္းကိုး

ျမန္္မာ့သမိုင္း ပထမတဲြ၊ ဦးေမာင္ေလး၊ ပထမႏွိပ္ျခင္း ၁၉၇၃
ျပည္ေထာင္စု ပအို၀္းအမ်ဳိးသားအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ (ပအမဖ) စတုတၴအႀကိမ္ေျမာက္သို႔ တင္သြင္းမည့္ ဗဟိုအလုပ္အမႈ ေဆာင္အစီရင္ခံစာ မူၾကမ္း။
ပအို၀္းလူငယ္စာေစာင္ အတဲြ(၂)၊ ႏို၀င္ဘာလ၊ ၂၀၀၁

မွတ္ခ်က္။ ။ ခြိဳပအုိ၀္းစာမ်က္ႏွာမွ ျပန္လည္ကူးယူ ေဖၚျပထားျခင္းျဖစ္သည္။

ဆက္ဖတ္ရန္...

ပေဒသရာဇ္စနစ္ ေတာ္လွန္ေရး။

ပထမကမၻာစစ္အၿပီးတြင္ ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားသည္ စီးပြားေရးက်ဆင္းလာမႈေၾကာင့္ ၿဗိတိသွ် ကိုလိုနီအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ေအာက္ေရာက္ ျမန္မာျပည္ကိုလည္း အေထြေထြအက်ပ္အတည္းမ်ား ရိုက္ခတ္လာသည္။ စီးပြားေရးက်ပ္တည္း မႈေၾကာင့္ နယ္ရွင္ေစာ္ဘြားမ်ားလည္း ခါတိုင္း ထက္ အခြန္ကို (၅ဝ)ရာခိုင္ႏႈန္း တိုးျမင့္ေကာက္ခံသျဖင့္ ေသမထူး ေနမထူးဆင္းရဲသား ျပည္သူမ်ားသည္ ပေဒသရာဇ္စနစ္ကို ေတာ္လွန္လိုေသာ စိတ္ဓါတ္ျပင္းျပလာၾကသည္။

ပေဒသရာဇ္မင္းမ်ားသည္ အခြန္မေဆာင္ႏိုင္ေသာ ရြာမ်ားမွ ရြာသူရြာသားမ်ားအား ဖမ္းဆီး ႏိွပ္စက္ျခင္း၊ အိမ္ရွိ ပစၥည္းအသံုးအေဆာင္မ်ားကို သိမ္းယူသည့္အျပင္ ေနာက္ဆံုးတြင္ ရြာမ်ားကိုပါ မီးရိႈ႕ဖ်က္ဆီးခဲ့သည္။

ထိုလုပ္ရပ္မ်ားကို မခံမရပ္ႏိုင္သည့္ ျဖားတန္ေကာင္ခဲက ဖိႏွိပ္ညႇင္းပမ္းမႈမ်ားကို တြန္းလွန္ ၾကရန္ ၁၉၂၉ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ ႏိုးေဆာ္စည္းရံုးခဲ့သည္။ ပင္လံုနယ္ ေဟြးဟြမ္းပအိုဝ္းရြာကို မီးရိႈ႕ရာမွ လူထုမ်ားက မခံမရပ္ႏိုင္ ျဖစ္လာၿပီး ရရာလက္နက္မ်ားကို စဲြကိုင္၍ ပေဒသရာဇ္ စနစ္ကို ျပန္လွန္ခုခံခဲ့ၾကသည္။ ပေဒသရာဇ္ စနစ္ ေတာ္လွန္မႈအရွိန္အဟုန္သည္ ပင္လံုနယ္၊ လဲခ်ားနယ္သာမက အျခားနယ္မ်ားပါ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔လာသည္။ လဲခ်ား ေစာ္ဘြားက ျဖားတန္ ေကာင္ခဲ၏ ဦးေခါင္းကို ရပါက ဆုေငြ ၅ဝဝ က်ပ္ေပးမည္ဟု ေၾကျငာခဲ့သည္။ ျဖားတန္ ေကာင္ခဲဦးေဆာင္ေသာ ေတာ္လွန္ေရးအင္အား ၃၂ ဦးသည္ ဓါးလြယ္ကိုစီျဖင့္ ျမင္းစီးၿပီး ပင္လံုေစ်းအတြင္း ပေဒသရာဇ္အခြန္ေကာက္ခံေပးသူ ဟိန္ထြန္းအား လိုက္လံခုတ္ျဖတ္ ခဲ့သည္။ ျဖားတန္ေကာင္ခဲက လိြဳင္လင္ဝန္ ေထာက္၏ လာေတာင္းပန္မႈကို လက္မခံဘဲ ပယ္ခ်ခဲ့သည္။

ထိုေၾကာင့္ ေစာ္ဘြားမ်ားသည္ ၎တို႔၏ ပေဒသရာဇ္ေကာင္စီတြင္ ညိႇႏႈိင္းၾကၿပီး ပအိုဝ္းတိုင္းရင္းသားမ်ားက ႏိုင္ငံေတာ္ကို ပုန္ကန္သည္ဟု စြပ္စဲြခဲ့သည္။ ထိုစြပ္စဲြခ်က္ေၾကာင့္ အေျခအေနပို၍ တင္းမာလာၿပီး ေနာက္ဆံုး တြင္ ေစာ္ဘြားမ်ားက အဂၤလိပ္အစိုးရထံ လက္နက္ႏွင့္ စစ္ကူမ်ားေတာင္းခံခဲ့ရသည္။ အဆိုပါ ပေဒသရာဇ္စနစ္ ေတာ္လွန္ေရးသည္ လဲခ်ားေစာ္ဘြားက မိမိ၏လက္ေအာက္ေစာ္ဘြား ပုလိပ္မ်ားသာမက အဂၤလိပ္မ်က္ႏွာ ျဖဴတို႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ကုလားတပ္မ်ားကိုပါ အကူအညီေခၚယူၿပီး ပအိုဝ္း ေက်းရြာမ်ားအား ေျမလွန္ပစ္စနစ္ျဖင့္ ရက္ရက္ စက္စက္ႏိွပ္ႏွင္းခဲ့ၾကသည္။ ပထမအႀကိမ္ ပေဒသရာဇ္ေတာ္လွန္ေရးသည္ လက္နက္အင္အား၊ လူအင္အား မမွ်တျခင္းေၾကာင့္ ေနာက္ဆံုးတြင္ ျဖားတန္ေကာင္ခဲ ဦးေဆာင္ေသာ ပထမပေဒသရာဇ္ေတာ္လွန္ေရးသည္ အေရးႏွိမ့္ခဲ့ရသည္။

ထိုေနာက္ ၁၉၄၉ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ(၁၃)ရက္ေန႔တြင္ ေနာ္ဆိုင္းဦးေဆာင္ေသာ ကခ်င္တပ္၊ ကာနယ္အက္စသိမ္း ဦးေဆာင္ေသာ ကရင္တပ္ႏွင့္ ဗိုလ္ႀကီးပန္းေမာင္ ဦးေဆာင္ေသာ ပအိုဝ္းတပ္တို႔ပူးေပါင္းၾကၿပီး ရွမ္းျပည္နယ္ၿမိဳ႕ ေတာ္ေတာင္ႀကီးကို သိမ္းပိုက္လိုက္သည္။ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ကို သံုးလၾကာသိမ္းပိုက္ၿပီးေနာက္ ႏိုဝင္ဘာလ(၂၃) ရက္ေန႔တြင္ ျပည္ ေထာင္စုအစိုးရတပ္က ျပန္လည္သိမ္းယူေသာအခါ ပအိုဝ္းတပ္မ်ားသည္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ ေတာင္ဘက္သို႔ ဆုတ္ခြာခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ၁၉၄၉ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ(၁၁)ရက္ေန႔တြင္ “ပအိုဝ္းအမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရးအဖဲြ႔(ပအလဖ)”ကို ဖဲြ႔စည္း၍ ဒုတိယအႀကိမ္ ပေဒသ ရာဇ္ေတာ္လွန္ေရးကို ဆင္ႏဲြရန္ ေစာ္ဘြား မ်ားကို စတင္စစ္ေၾကျငာခဲ့သည္။

ျပည္ေထာင္ စုအစိုးရ၏ ျပည္တြင္းဆူပူမႈၿငိမ္းခ်မ္းေရးကမ္းလွမ္းခ်က္ေၾကာင့္ ၁၉၅ဝ ခုႏွစ္ ဇူလႈိင္လတြင္ ဗိုလ္ဟိန္ ေမာင္ႏွင့္ ဗိုလ္ခ်န္ဇံု ဦးေဆာင္ေသာ ပအလဖအဖဲြ႔သည္ ပထမအႀကိမ္ ျပည္ ေထာင္စုတပ္၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကမ္း လွမ္းခ်က္ကို သေဘာတူခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေစာ္ဘြားမ်ားသည္ လြတ္လပ္ေရးအခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာကို အလဲြသံုးစားျပဳကာ အခြန္မ်ားကုိ မတရားေကာက္ခံလာၾကျပန္သည္။ အခြန္မေဆာင္ႏိုင္လွ်င္ ျပည္ေထာင္စုရန္ သူဟူ၍ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရႏွင့္ လွည့္တိုက္ေပးသည္။ အခြန္မေဆာင္ႏိုင္သူမ်ားကို ျပည္ေထာင္စု ကို ၿဖိဳခဲြသူ အျဖစ္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရထံ တိုင္တန္းၾကသည္။ ၁၉၅၁ ခုႏွစ္ ဇႏၷဝါရီလ (၂၁)ရက္ေန႔တြင္ ေစာ္ဘြားမ်ားစိုး ရိမ္မႈျဖင့္ ဗိုလ္ခ်န္ဇံုကို ရုတ္တရက္ဖမ္းဆီးၿပီး မႏၱေလး ေထာင္သို႔ပို႔လိုက္သည္။ ေထာင္မွေလးလၾကာေသာအခါ ျပန္လြတ္လာေသာ ဗိုလ္ခ်န္ဇံု သည္ အလင္းဝင္ ပအလဖရဲေဘာ္မ်ားႏွင့္အတူ အစိုးရအေပၚမယံုသကၤာသျဖင့္ ေတာျပန္ခို ခဲ့သည္။

တရုတ္ႏိုင္ငံတြင္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီသည္ ကိုမင္တန္အစိုးရကုိ ႏွစ္ရွည္ၾကာေတာ္လွန္ခဲ့ရာမွ ၁၉၄၉ ခုႏွစ္ ေအာက္ တိုဘာလတြင္ တျပည္လံုးကုိ ေအာင္ပဲြခံခဲ့သည္။ ထိုေၾကာင့္ စစ္ရံႈး ကိုမင္တန္တပ္မ်ားသည္ နယ္နိမိတ္ကို ျဖတ္ ေက်ာ္၍ ရွမ္းျပည္နယ္အေရွ႕ပိုင္းသို႔ ဝင္ေရာက္လာၿပီး တျဖည္းျဖည္းျဖင့္ သံလြင္ျမစ္အေရွ႕ပိုင္းသာမက ရွမ္း-ကယားနယ္စပ္ ကႏၱဴႀကီးေဒသအထိ က်ဴးေက်ာ္ဝင္ေရာက္လာသည္။

တေန႔တျခားႀကီးထြားလာေသာ တရုတ္ျဖဴတပ္မ်ာကို တားဆီးႏိုင္ရန္ ရွမ္းျပည္နယ္ (၂၂)နယ္ကို ၁၉၅၂ ခုႏွစ္ ေအာက္တို ဘာလတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေၾကျငာခဲ့သည္။ ပေဒသရာဇ္ကို ဆန္႔က်င္ ေတာ္လွန္ေနသည့္ ပအလဖ တပ္မ်ားလည္း ပေဒသရာဇ္စနစ္ထက္ ပို၍အေရး ႀကီးေသာ ျပည္ပက်ဴးေက်ာ္သူ တရုတ္ျဖဴမ်ားကို အဓိကထားတိုက္ထုတ္ခဲ့ရသည္။ ၁၉၅၄ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလတြင္ ဘုရင့္ေနာင္စစ္ဆင္ေရးႏွင့္ ရန္ႀကီးေအာင္စစ္ဆင္ေရးျဖင့္ ဗိုလ္မွဴး ခ်ဳပ္ေက်ာ္ေဇာ ဦးေဆာင္ေသာ ျပည္ေထာင္စုတပ္က တရုတ္ျဖဴမ်ားကို ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္အထိ တိုက္ထုတ္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ထိုႏွစ္ ဇူလိႈင္လ(၃၁)ရက္ေန႔တြင္ ရွမ္းျပည္နယ္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ ေရးကို ျပန္ရုပ္သိမ္းခဲ့သည္။

၁၉၅၈ ခုႏွစ္တြင္ ပအမဖ အမႈေဆာင္ ဦးျဖဴႏွင့္ ဦးေက်ာ္စိန္ တို႔ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္ လာၿပီး ေတာတြင္းပအိုဝ္း လက္နက္ကိုင္ ပအလဖႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ေဆြးေႏြးခဲ့ သည္။ ထိုႏွစ္ ေမလ(၅)ရက္ေန႔တြင္ ပအလဖအဖဲြ႔ လူအင္အား(၁ဝဝဝ)က ျပည္ေထာင္စု အစိုးရ၏ ဒုတိယအႀကိမ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကမ္းလွမ္းခ်က္ကို သေဘာတ ူခဲ့သည္။

မွတ္ခ်က္
အထက္ပါစာသည္ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ က်မ္းကိုးကို ထုတ္ႏုတ္ၿပီးမွ ဆီေလွ်ာ္ေအာင္ ျပန္ေရး ထားျခင္းျဖစ္သည္။

က်မ္းကိုး

ကိုယ္တိုင္ေရးအတၴဳပတၲိ ပထမတဲြ၊ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္းေက်ာ္ေဇာ္၊ ပထမအႀကိမ္ ၂၀၀၆။ စာ- ၂၆၄၊ ၂၆၇
၁၉၅၈-၁၉၆၂ ျမန္မာႏိုင္ငံေရးဒုတိယတဲြ ေဒါက္တာၾကည္ျမင့္ႏွင့္ ေဒါက္တာ ေနာ္အင္ဂ်လင္း ျပဳစု၊ ၁၉၉၁ ဇြန္လ၊ ပထမအႀကိမ္
ပအမဖ စတုတၴအႀကိမ္ေျမာက္သို႔ တင္သြင္းမည့္ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္၏ အစီရင္ ခံစာမူၾကမ္း။
ျပည္ေထာင္စုထဲ့က ပအို၀္း၊ ပအို၀္းအမ်ဳိးသားအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ (ပီအဲန္အို) ထုတ္ေ၀၊ ပထမအႀကိမ္ ၂၀၀၇

မွတ္ခ်က္။ ။ ခြိဳပအုိ၀္းစာမ်က္ႏွာမွ ျပန္လည္ကူးယူေဖၚျပထားျခင္းျဖစ္သည္။

ဆက္ဖတ္ရန္...